Sürekli İş Göremezlik Tazminatı: Maluliyet, SGK Geliri ve Dava Rehberi 2026

Sürekli iş göremezlik; bir iş kazası, trafik kazası ya da meslek hastalığı sonucunda kişinin çalışma gücünü kalıcı olarak yitirdiği durumu ifade eder. "Maluliyet raporu nasıl alınır?", "SGK sürekli iş göremezlik geliri ne kadar?", "Trafik kazasında kalıcı sakatlık tazminatı hesabı nasıl yapılır?", "İşverenden ayrıca tazminat talep edebilir miyim?" Bu sorular, sürekli iş göremezliğin hem SGK hem de tazminat hukuku boyutlarına ilişkin en sık karşılaşılan sorulardır. Geçici iş göremezliğin aksine sürekli iş göremezlikte kalıcı bir iş gücü kaybı söz konusudur ve tazminat hesabı çok daha kapsamlı bir aktüer değerlendirmesini gerektirir. Bu rehberde sürekli iş göremezliği tüm boyutlarıyla ele alıyoruz.

Sürekli iş göremezlik tazminatı hesabı ve dava süreci ciddi teknik bilgi gerektirmektedir. Hak kaybı yaşamamak için WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.

İçindekiler

Sürekli İş Göremezlik Nedir?

Sürekli iş göremezlik; sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda meslekte kazanma gücünü en az %10 oranında ve kalıcı olarak yitirmesi halidir. Hukuki dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 19. maddesidir.

Sürekli iş göremezlik ile geçici iş göremezlik arasındaki en temel fark şudur: Geçici iş göremezlikte iyileşme beklenmekte ve kişi çalışma hayatına dönmektedir. Sürekli iş göremezlikte ise hasar kalıcıdır; kişinin meslekte kazanma gücü azalmış ya da tamamen ortadan kalkmıştır.

Sürekli iş göremezlik iki ana başlık altında ele alınmaktadır:

📊 Kısmi Sürekli İş Göremezlik

Meslekte kazanma gücünün %10 ile %99,9 arasında azalması halidir. Kişi çalışmaya devam edebilir; ancak kazanma kapasitesi kalıcı olarak düşmüştür. SGK, kaybın oranına göre kısmi sürekli iş göremezlik geliri bağlar.

🔴 Tam Sürekli İş Göremezlik

Meslekte kazanma gücünün %100 yitirilmesidir. Kişi hiçbir işte çalışamaz hale gelmiştir. Başkasının sürekli bakımına muhtaç olunması halinde ödenek %50 artırılır.

Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?

Sürekli iş göremezliğin en kritik unsuru, maluliyet (meslekte kazanma gücü kaybı) oranının doğru belirlenmesidir. Bu oran hem SGK gelirini hem de mahkemede hükmedilecek tazminat miktarını doğrudan etkilemektedir.

SGK Maluliyet Belirleme Süreci

SGK'ya Başvuru

İyileşmenin tamamlanması ya da tedavinin sonuçlandırılmasının ardından sigortalı ya da hak sahipleri SGK'ya başvurur. İş kazası bildiriminin daha önce yapılmış olması gerekmektedir.

SGK Sağlık Kurulu İncelemesi

SGK, sigortalıyı Sosyal Güvenlik Yüksek Sağlık Kurulu'na ya da yetkili hastane sağlık kurullarına sevk eder. Bu kurul, yaralanmanın kalıcı etkilerini ve kişinin çalışma kapasitesini değerlendirerek maluliyet oranını belirler.

Maluliyet Oranının Tespiti

Sağlık kurulu, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğindeki tablolara göre oranı belirler. Anatomik kayıp, fonksiyon kaybı ve meslek grupları bu hesaplamada rol oynar.

İtiraz Hakkı

Belirlenen maluliyet oranına itiraz edilebilir. İtiraz; SGK'ya, ardından Yüksek Sağlık Kurulu'na ve nihayet mahkemeye taşınabilir. Maluliyet oranının düşük belirlenmesi tazminatı doğrudan azalttığından itiraz hakkını kullanmak büyük önem taşımaktadır.

SGK Sürekli İş Göremezlik Geliri Nasıl Hesaplanır?

SGK, maluliyet oranı tespit edilen sigortalıya aylık sürekli iş göremezlik geliri bağlar. Bu gelirin hesabında yıllık kazanç ve maluliyet oranı belirleyici iki unsurdur.

Maluliyet Oranı	SGK Geliri Hesabı	Bakım Yardımı
%10 – %99,9 (kısmi)	Yıllık kazancın %70'inin maluliyet oranıyla çarpımı ÷ 12	Yok
%100 (tam)	Yıllık kazancın %70'i ÷ 12	Yok
%100 + Bakım Gerektiren	Yıllık kazancın %70'i ÷ 12	+%50 ek artış (başkasının yardımına muhtaç olanlara)

Somut Örnek: SGK Sürekli İş Göremezlik Geliri Hesabı

Sigortalının yıllık prime esas kazancı: 360.000 TL | Maluliyet oranı: %40

Yıllık kazancın %70'i: 360.000 × 0,70 = 252.000 TL
Maluliyet oranı uygulaması: 252.000 × 0,40 = 100.800 TL/yıl
Aylık SGK geliri: 100.800 ÷ 12 = 8.400 TL/ay

Kritik not: Bu SGK geliri, gerçek iş gücü kaybının tamamını karşılamayabilir. Gerçek kayıp ile SGK geliri arasındaki fark, tazminat davasıyla talep edilebilir.

Trafik Kazasında Sürekli İş Göremezlik Tazminatı

Trafik kazası sonucunda kalıcı sakatlık oluşması, sürekli iş göremezlik tazminatının en yaygın nedenlerinden biridir. Bu tazminat; kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından (ZMSS) ya da bizzat kusurlu kişiden talep edilebilmektedir.

Trafik kazasına bağlı sürekli iş göremezlik tazminatının hesabında aktüer yöntemi kullanılır. Yargıtay, bu hesaplamada şu unsurların birlikte değerlendirilmesini aramaktadır:

Kazanın gerçekleştiği tarihteki yaş
Kişinin mesleği ve net geliri (bordro, vergi beyannamesi)
Maluliyet oranı (Adli Tıp ya da yetkili sağlık kurulu raporu)
Aktif çalışma yaşı (kural olarak 60 veya 65 yaş)
İskonto ve artış oranları (Yargıtay'ın belirlediği hesaplama metodolojisi)
Kusur oranı (mağdurun da kusuru varsa oransal indirim yapılır)

Tazminat Hesabında SGK Gelirinin Etkisi

Trafik kazasına bağlı sürekli iş göremezlik tazminatından, SGK tarafından bağlanan sürekli iş göremezlik geliri mahsup edilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre çifte kazanım kabul edilmez; sigorta şirketinden ya da kusurlu kişiden yalnızca gerçek kayıp ile SGK geliri arasındaki fark talep edilebilir.

✅ Tazminat Talep Edilebilecek Kalemler

Gerçek gelir kaybı eksi SGK geliri (fark tazminatı)
Tedavi giderleri (ameliyat, ilaç, fizyoterapi)
Bakıcı ve yardımcı giderleri
Araç ve konut uyarlama masrafları
Manevi tazminat
Ekonomik geleceğin sarsılması tazminatı

⚠️ Tazminatı Azaltan Etkenler

Mağdurun kendi kusur oranı (oransal indirim)
SGK sürekli iş göremezlik geliri mahsubu
Gelirin belgelenememesi (vergi dışı gelirler)
Önceden var olan sağlık sorunları
ZMSS teminat limitinin aşılması (aşan kısım kusurludan talep edilir)

Sürekli iş göremezlik tazminatı hesabı aktüer yöntemi gerektiren teknik bir süreçtir. Doğru hesaplama için WhatsApp üzerinden danışmanlık alabilirsiniz.

İş Kazasında Sürekli İş Göremezlik: İşverenin Sorumluluğu

İş kazasına bağlı sürekli iş göremezlikte işçi, SGK geliriyle sınırlı kalmak zorunda değildir. İşverenin kusuru varsa gerçek iş gücü kaybı ile SGK geliri arasındaki fark işverenden tazminat olarak talep edilebilir.

İş kazasında işverenin sorumluluğunu doğuran başlıca haller şunlardır:

İş güvenliği önlemlerinin alınmaması (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi)
Risk değerlendirmesinin yapılmamış olması
Çalışana yeterli iş güvenliği eğitimi verilmemesi
Koruyucu ekipman sağlanmaması ya da kullandırılmaması
İşyerinde denetim ve gözetim yükümlülüğünün ihmal edilmesi

Önemli uyarı: İşçinin de kusuru varsa tazminat tutarından kusur oranında indirim yapılır. Ancak iş kazalarında Yargıtay, özellikle ağır iş koşullarında işçinin kusur oranını düşük tutma eğilimindedir.

Sürekli İş Göremezlik ile Geçici İş Göremezlik Karşılaştırması

Kriter	Sürekli İş Göremezlik	Geçici İş Göremezlik
Hasar niteliği	Kalıcı iş gücü kaybı	Geçici çalışamama hali
Maluliyet oranı	En az %10 şartı var	Aranmaz
SGK desteği	Aylık sürekli iş göremezlik geliri	Günlük geçici iş göremezlik ödeneği
Tazminat hesabı	Aktüer yöntemi (uzun dönem)	Rapor süresi × günlük gelir farkı
Çalışmaya devam	Kısmi maluliyet halinde mümkün	Rapor bitince devam edilir
Detaylı bilgi	Bu makale	→ Geçici iş göremezlik makalesi

Maluliyet Raporuna İtiraz Süreci

SGK tarafından belirlenen maluliyet oranı düşük bulunuyorsa itiraz yoluna başvurulabilir. Bu aşama, tazminat miktarını doğrudan etkilediğinden son derece kritiktir.

1. Aşama

SGK'ya İtiraz
Karar tebliğinden itibaren belirli süre içinde SGK'ya yazılı itiraz yapılır. SGK, dosyayı Sosyal Güvenlik Yüksek Sağlık Kurulu'na gönderir.

2. Aşama

Yüksek Sağlık Kurulu
Kurul, tüm tıbbi belgeleri yeniden değerlendirerek oran hakkında karar verir. Bu karar SGK'yı bağlar.

3. Aşama

İş Mahkemesine Dava
Yüksek Sağlık Kurulu kararına itiraz halinde iş mahkemesinde dava açılır. Mahkeme bağımsız bilirkişi heyetine başvurabilir.

Pratik öneri: Trafik kazası tazminat davalarında ise maluliyet oranı, SGK belirlememişse Adli Tıp Kurumu ya da üniversite hastaneleri adli tıp birimleri tarafından belirlenir. Mahkeme, bu raporu esas alarak tazminat hesabını yaptırır.

Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Davası Nasıl Açılır?

Trafik Kazasına Bağlı Davalarda

Trafik kazasına bağlı sürekli iş göremezlik davası; kusurlu sürücünün trafik sigortası şirketine karşı Asliye Ticaret Mahkemesi'nde, kusurlu kişiye karşı ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Sigorta şirketine dava açmadan önce yazılı başvuru yapılması ve 15 günlük bekleme süresi şartına dikkat edilmelidir.

İş Kazasına Bağlı Davalarda

İş kazasına bağlı sürekli iş göremezlik tazminatı davası, İş Mahkemesinde açılır. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvuru zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilir.

Belirsiz Alacak Davası Seçeneği

Sürekli iş göremezlik tazminatı miktarı başlangıçta tam olarak belirlenemeyebilir. Bu durumda belirsiz alacak davası açılarak yargılama sürecinde bilirkişi aracılığıyla kesin miktar belirlenir. Bu yol, davayı tazminatın tamamından açmak yerine daha az harçla başlatmaya imkân tanır.

Zamanaşımı Süreleri

⏱ Trafik Kazası

2 Yıl

Kaza tarihinden itibaren. Yaralanmada 8 yıl, ölümde 15 yıl uzamış zamanaşımı uygulanabilir.

⏱ İş Kazası

10 Yıl

İşverene karşı tazminat davası. Maluliyet oranının kesinleştiği tarihten itibaren süre işlemeye başlar.

⚠️ Dikkat

Zamanaşımı başlangıcı maluliyet oranının kesinleştiği tarihtir. SGK sürecinin uzaması zamanaşımını durdurabilir; somut olaya göre değerlendirilmesi gerekir.

Yargıtay'ın Sürekli İş Göremezlik Tazminatına Yaklaşımı

Yargıtay, sürekli iş göremezlik tazminatı davalarında tutarlı biçimde şu ilkeleri uygular:

Aktüer yöntemi zorunludur. Tazminat hesabı mutlaka aktüer bilirkişisi aracılığıyla yapılmalıdır; soyut hesaplamalar kabul görmez.
SGK geliri mahsup edilir. Sigorta şirketinden ya da kusurlu kişiden yalnızca gerçek kayıp ile SGK geliri arasındaki fark talep edilebilir.
Gelir belgesi zorunludur. Serbest meslek erbabı için vergi beyannamesi, ücretli çalışan için bordro esastır. Beyan dışı gelirler için asgari ücret esas alınabilmektedir.
Maluliyet oranı Adli Tıp raporu ile belirlenir. Yargıtay, maluliyet belirlenmesinde Adli Tıp Kurumu ya da üniversite adli tıp birimlerinin raporlarını esas almaktadır.
Manevi tazminat ayrıca talep edilebilir. Sürekli iş göremezliğe yol açan olay, maddi tazminatın yanı sıra manevi tazminata da zemin oluşturabilir.
Her dava somut koşullarıyla değerlendirilir. Maluliyet oranı, kusur dağılımı ve gelir tespiti her davada farklılık gösterdiğinden kesin sonuç öngörmek mümkün değildir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

SGK'dan sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 olması gerekmektedir. Bu oranın altındaki kayıplarda SGK geliri bağlanmaz; ancak trafik kazası ya da iş kazasına bağlı tazminat davası açılabilir.

Evet, kural olarak ömür boyu ödenir. Ancak SGK, belirli aralıklarla kontrol muayenesi yapabilir. Durumun düzelmesi ve maluliyet oranının %10'un altına inmesi halinde gelir kesilebilir. Yaşa bağlı yaşlılık aylığına geçişte hesaplama yeniden yapılır.

Evet, ancak çifte kazanım yasaktır. SGK sürekli iş göremezlik geliri tazminattan mahsup edilir. Sigorta şirketinden ya da kusurlu kişiden yalnızca gerçek kayıp ile SGK geliri arasındaki fark talep edilebilir. Yargıtay bu mahsubu kararlılıkla uygulamaktadır.

Evet. SGK'nın belirlediği maluliyet oranına önce SGK'ya, ardından Sosyal Güvenlik Yüksek Sağlık Kurulu'na ve nihayet iş mahkemesine itiraz edilebilir. Maluliyet oranı doğrudan tazminat miktarını etkilediğinden itiraz hakkını kullanmak büyük önem taşır.

Aktüer yöntemiyle hesaplanır. Kişinin yaşı, mesleği, net geliri, maluliyet oranı, aktif çalışma yaşı ve Yargıtay'ın belirlediği iskonto oranları kullanılarak ömür boyu gelir kaybının bugünkü değeri hesaplanır. Bu hesaptan SGK gelirinin bugünkü değeri düşülerek net tazminat bulunur.

Evet. İşverenin iş güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda, gerçek iş gücü kaybı ile SGK geliri arasındaki fark işverenden tazminat olarak talep edilebilir. Bu dava iş mahkemesinde açılır; arabuluculuk zorunlu dava şartıdır.

Evet. Kalıcı sakatlığa yol açan trafik kazası ya da iş kazasında maddi tazminatın yanı sıra manevi tazminat da talep edilebilir. Manevi tazminat miktarı; olayın ağırlığı, sakat kalma durumu, yaş ve yaşam kalitesine etkisi gibi kriterler gözetilerek hâkim tarafından takdiren belirlenir.

Evet. Bağ-Kur kapsamında prim ödeyen serbest meslek sahipleri SGK gelirinden yararlanabilir. Tazminat hesabında ise vergi beyannameleri ve serbest meslek makbuzları üzerinden gelir belirlenir. Beyan dışı gelirler için asgari ücret esas alınabilmektedir.

Aktüer bilirkişisi, Adli Tıp raporları ve SGK yazışmaları nedeniyle sürekli iş göremezlik davaları görece uzun sürmektedir. İlk derece yargılaması genellikle 1,5 ila 3 yıl arasında sonuçlanmaktadır. İstinaf ve Yargıtay aşamaları bu süreye eklenebilir.

Sigortasız araç durumunda Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Güvence Hesabı; sigortasız, kaçan ya da poliçesi iptal edilmiş araçların neden olduğu zararları teminat altına almaktadır. Başvuru, Türkiye Sigorta Birliği aracılığıyla yapılır.

Evet. Maluliyet oranının ileride artması halinde yeni koşullara göre ek tazminat davası açılabilir. Ancak bunun için önce SGK'ya başvurularak yeni maluliyet oranının tespiti yaptırılmalıdır. Önceki dava ile yeni dava arasındaki fark tazminatı talep edilebilir.

Evet. Tazminat miktarı başlangıçta tam olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası açılabilir. Bu yöntemle sembolik bir miktar için dava açılır; bilirkişi raporuyla kesin tutar belirlendikten sonra talep artırılır. Bu yol, yüksek başlangıç harçlarından kaçınmayı sağlar.

Sürekli iş göremezlik tazminatı; aktüer hesaplama, maluliyet tespiti ve SGK mahsubu gibi teknik unsurları bir arada barındıran, hak kayıplarının en sık yaşandığı hukuk alanlarından biridir. Maluliyet oranının doğru belirlenmesi ve aktüer hesabın eksiksiz yapılması, alınacak tazminatı doğrudan belirler. Geçici iş göremezlik ile birlikte değerlendirmeniz gereken bu iki konu hakkında iş hukuku sayfamızda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Sürekli iş göremezlik tazminatınızın doğru hesaplanması ve hukuki sürecin eksiksiz yönetilmesi için WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.