Hizmet Tespit Davası: Sigortasız Çalışmanın Tespiti ve Emeklilik Hakları 2026

Hizmet tespit davası; sigortasız çalıştırılan ya da primleri eksik bildirilen işçinin, SGK kayıtlarına geçirilmeyen çalışma sürelerinin mahkeme kararıyla tespitini sağladığı ve emeklilik, sağlık ile işsizlik haklarını doğrudan etkileyen kritik bir dava türüdür. Yıllarca çalışmış, ancak emeklilik başvurusu yaptığında SGK hizmet dökümünde prim gün sayısının eksik olduğunu fark eden işçiler; işe giriş bildirgesi yapılmamış ya da ücreti gerçek değerinin altında gösterilmiş çalışanlar için hizmet tespit davası tek hukuki çözüm yoludur. "Sigortasız çalıştırıldım, ne yapabilirim?", "Hizmet tespit davasında süre kaç yıl?", "Primlerim eksik yatırıldı dava açabilir miyim?", "İşveren iflas etti ya da şirket kapandı, yine de dava açılabilir mi?", "EYT kapsamında 1999 öncesi hizmet tespiti mümkün mü?" Bu rehberde hizmet tespit davasının tüm boyutlarını ele alıyoruz.

SGK hizmet dökümünüzde eksik gün ya da yanlış kayıt var mı? WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.

İçindekiler

Hizmet Tespit Davası Nedir? Hukuki Dayanağı

Hizmet tespit davası; işçinin SGK'ya hiç bildirilmediği ya da prim ödeme gün sayısının ve prime esas kazancının eksik bildirildiği durumlarda, bu çalışma sürelerinin mahkeme kararıyla tespit edilmesi amacıyla açılan olumlu tespit davasıdır. Hukuki dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesidir.

Yargıtay'a göre hizmet tespit davaları kamu düzenini ilgilendirdiğinden mahkeme, tarafların sunduğu delillerle yetinmeyip re'sen (kendiliğinden) araştırma yapmakla yükümlüdür. Bu niteliği sayesinde hâkim, taraflarca ileri sürülmemiş delilleri dahi kendiliğinden toplayabilir.

Davanın sonucunda çalışanın geçmişteki hizmetleri SGK kayıtlarına işlenir. Bu tespit; emeklilik hakkı, prim gün sayısı, sağlık sigortası ve işsizlik ödeneği gibi tüm sosyal güvenlik haklarını doğrudan etkiler.

Kim Açabilir? Kim Açamaz?

✅ Hizmet Tespit Davası Açabilir

Sigortasız çalıştırılan işçiler
Primleri eksik yatırılan çalışanlar
Sigorta girişi geç yapılan kişiler
Sürekli çalışmasına rağmen işe giriş-çıkış yaptırılan işçiler
Ücreti gerçek değerinin altında gösterilen çalışanlar
İşçi vefat etmişse mirasçılar ve hak sahipleri
Emekliler de açabilir (aktif çalışan olma şartı yok)

❌ Dava Açılamaz veya Kabul Görmez

5 yıllık hak düşürücü süre geçmiş olan belgesiz çalışmalar
18 yaşından önce geçen sigortalılık öncesi süreler
İş sözleşmesine dayanmayan bağımsız/serbest çalışmalar
Kapsam dışı işyerlerinde geçen kayıt dışı süreler
SGK'nın SGK'ya bildirmiş olduğu uyuşmazlıksız süreler

Hizmet Tespit Davasının Şartları

5510 Sayılı Kanun Kapsamında Bir İşyeri Olmalı

Çalışmanın SGK kapsamındaki bir işyerinde, bir işverene bağlı iş sözleşmesiyle yapılmış olması gerekir. Kapsam dışı işyerlerinde ya da iş sözleşmesi dışındaki ilişkilerde bu dava yolu işlemez.

Bildirim Yapılmamış ya da Eksik Yapılmış Olmalı

İşverenin aylık prim ve hizmet belgesi ya da muhtasar ve prim hizmet beyannamesi vermemiş olması ya da prim gün sayısını/prime esas kazancı eksik bildirmiş olması gerekir.

SGK Tarafından Tespit Edilmemiş Olmalı

Çalışmanın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından başka bir yolla daha önce tespit edilmemiş olması gerekir. SGK zaten tespit etmişse dava konusuz kalır.

Hak Düşürücü Süre Dolmamış Olmalı

Davanın, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmış olması gerekir. Bu süre hak düşürücüdür; hâkim kendiliğinden dikkate alır. Ancak önemli bir istisna mevcuttur (aşağıda açıklanmıştır).

Hak Düşürücü Süre: 5 Yıl — Başlangıcı ve İstisnaları

Hizmet tespit davasında öngörülen 5 yıllık süre, zamanaşımı değil hak düşürücü süredir. Bu önemli ayrımın pratik sonucu şudur: Hâkim bu süreyi taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden gözetir; süre geçmişse davayı reddeder.

⏱ Genel Kural

5 Yıl

Hizmetin geçtiği yılın 31 Aralık'ından itibaren başlar. Örnek: 2021'de sigortasız çalıştıysanız en geç 31.12.2026'ya kadar dava açılmalıdır.

✅ İstisna — Süre İşlemez

İşveren herhangi bir bildirim yapmışsa (1 gün bile işe giriş bildirgesi, aylık prim belgesi veya beyanname) hak düşürücü süre uygulanmaz; çalışan her zaman dava açabilir.

✅ Diğer İstisnalar

Müfettiş tutanağıyla çalışma tespit edilmişse
İşçilik alacaklarına ilişkin kesinleşmiş yargı kararı varsa
Bordro imzası ile prim kesildiği gösterilmişse

Hizmet Tespit Davasında İspat: Hangi Deliller Kullanılır?

Hizmet tespit davasının sonucunu belirleyen en kritik unsur ispattır. Çalışmanın varlığını ve süresini kanıtlama yükü kural olarak işçidedir. Bununla birlikte bu davaların kamu düzenine ilişkin niteliği, mahkemenin re'sen araştırma yapmasını gerektirdiğinden delil serbestisi oldukça geniş tutulmuştur.

✅ Güçlü Deliller

Tanık beyanları — aynı işyerinde çalışanlar
Banka hesap kayıtları — düzenli ücret transferleri
İmzalı ücret bordroları ve puantaj cetvelleri
İş e-postaları, iç yazışmalar — görev belgeleyen
Servis/yemek listeleri, kıyafet zimmet tutanakları
İşe ait eğitim belgeleri, sertifikalar
SGK müfettiş tutanakları (varsa)
İşçilik alacaklarına ilişkin kesin yargı kararları
Muhasebe defterleri, vergi kayıtları
Sosyal medya paylaşımları, iş yeri fotoğrafları

⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tanık tek başına yeterliyse de somut ve inandırıcı olmalı
Yakın aile üyesi tanıklığı tek başına yetersiz kalabilir
Delillerin tutarlı ve birbirini destekler nitelikte sunulması önemli
İşverenin ticaret sicili, vergi kayıtları mahkemece re'sen getirtilebilir

Hizmet Tespit Davası ile İşçilik Alacakları Davası Ayrı Açılır

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanılgı, hizmet tespit davası ile kıdem tazminatı ya da fazla mesai alacağı gibi işçilik alacaklarının aynı davada talep edilebileceğinin sanılmasıdır. Bu mümkün değildir. İşçi, iki ayrı dava açmak zorundadır:

Kriter	Hizmet Tespit Davası	İşçilik Alacakları Davası
Amaç	Çalışma olgusunun SGK'ya tespiti	Kıdem, ihbar, fazla mesai vb. tahsili
Dava türü	Olumlu tespit davası	Eda (alacak) davası
Arabuluculuk şartı	Zorunlu değil	Zorunlu (dava şartı)
Karar icraya konulabilir mi?	Hayır; SGK kararla primleri işverenden tahsil eder	Evet; doğrudan icraya konulabilir
İlişkisi	Hizmet tespiti kararı, alacak davası için kesin delil niteliği taşır ve bekletici mesele yapılabilir

Dava Kazanılırsa Ne Olur?

Mahkeme kararı kesinleştiğinde şu sonuçlar doğar:

📋

SGK Kayıtlarına İşlenir

Mahkeme kararı SGK'ya gönderilir; tespit edilen süreler ve prim gün sayıları sigortalının hizmet dökümüne işlenir.

💰

İşverenden Prim + Gecikme Zammı Tahsil Edilir

SGK, işverenden geriye dönük prim alacağını gecikme cezası ve gecikme zamları ile birlikte talep eder. İşveren ödemezse SGK icra takibi başlatabilir. Aynı dönem için vergi dairesine ödenmemiş gelir vergisi yükümlülüğü de doğabilir.

⚖️

İşçilik Alacakları İçin Dayanak Oluşur

Hizmet tespiti kararı, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı davalarında kesin delil niteliği taşır. Eğer işçilik alacakları davası hizmet tespit davasından önce açılmışsa, hizmet tespiti davası bekletici mesele yapılabilir.

🔴

İşverene İdari Para Cezası Kesilir

SGK, sigortasız çalıştırma ya da eksik bildirim nedeniyle işverene idari para cezası uygular. 2026 yılı itibarıyla işe giriş bildirgesi verilmemesi durumunda asgari ücret tutarında (26.005,50 TL) ceza kesilmekte; denetim ya da şikâyetle tespit edilirse bu tutar iki katına (52.011 TL) çıkmaktadır.

Şirket Kapanmışsa ya da İflas Etmişse Dava Açılabilir mi?

Evet. İşyerinin kapanmış olması, tasfiye edilmiş ya da iflas etmiş olması hizmet tespit davası açılmasına engel teşkil etmez. Bu durumlarda dava şu şekilde yöneltilir:

Şirket tasfiye edilmişse: Tasfiye memuruna karşı dava açılır.
Ticaret sicilinden kaydı silinmişse: Şirketin son yasal temsilcisi ya da ortakları davalı gösterilebilir.
İşveren vefat etmişse: Mirasçılarına karşı dava açılır.
SGK her zaman davalı olarak gösterilmelidir. Hizmet tespit davası hem işverene hem SGK'ya karşı birlikte açılır.

EYT Kapsamında 1999 Öncesi Hizmet Tespiti

EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesiyle birlikte 08.09.1999 öncesi sigorta başlangıç tarihinin tespiti kritik önem kazanmıştır. Bu tarihten önce en az bir günlük sigortası olan çalışanlar EYT kapsamına girebilmektedir. Bu nedenle:

1999 öncesinde sigortasız çalıştırılanlar ya da sigorta girişi geç yapılanlar, hizmet tespit davası açarak sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebilir.
"1 günlük sigorta başlangıcının tespiti" davası bu kapsamda sıkça başvurulan yoldur.
1999 öncesi döneme ilişkin bu tür davalar, hak düşürücü süre bakımından özel bir değerlendirme gerektirir. Yargıtay, belirli koşullarda bu döneme ait davaları kabul etmektedir.

1999 öncesi döneme ilişkin hizmet tespit davası ya da EYT kapsamında sigorta başlangıcının tespiti için somut durumunuzu değerlendirmek amacıyla WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.

Görevli ve Yetkili Mahkeme / Arabuluculuk

Hizmet tespit davası İş Mahkemesinde açılır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde görev Asliye Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Yetkili mahkeme ise işverenin yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir.

Önemli: Hizmet tespit davası kamu düzenine ilişkin olduğundan zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir; doğrudan İş Mahkemesi'ne dava açılabilir. Arabuluculuk dava şartı aranmaz.

Örnek Dilekçe — Hizmet Tespit Davası

[İL] İŞ MAHKEMESİ'NE

DAVACI : [Ad Soyad], TC: [TC Kimlik No], [Adres]

DAVALILAR :

1. [İşveren Ad Soyad / Şirket Adı], [Adres / Vergi No]

2. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, [İlgili SGK İl Müdürlüğü Adresi]

KONU : Davacının [işveren adı]'na ait işyerinde [başlangıç tarihi] – [bitiş tarihi] tarihleri arasında geçen hizmet süresinin tespiti talebinden ibarettir.

DEĞERİ : Belirsiz alacak / Tespit davası (Maktu harca tabidir)

AÇIKLAMALAR

1. Davacı [Ad Soyad], [işveren adı]'na ait [işyeri adresi / işyeri türü] işyerinde [başlangıç tarihi] tarihinden [bitiş tarihi] tarihine kadar [çalışma süresi] süreyle [görev/unvan] olarak çalışmıştır.

2. Davalı işveren, davacının söz konusu çalışma dönemine ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna herhangi bir işe giriş bildirgesi vermemiş, aylık prim ve hizmet belgesi düzenlememiş; bu nedenle davacının çalışmaları SGK kayıtlarına geçirilmemiştir. [ya da: Davalı işveren, davacıyı yalnızca [bildirilen dönem] süreyle bildirmiş; gerçekte çalışılan [gerçek dönem] süreye ilişkin bildirim yapılmamıştır.]

3. Davacı bu süreye ilişkin prim gün sayısının ve prime esas kazancının tespit edilerek SGK kayıtlarına işlenmesini talep etmektedir. Söz konusu tespit; davacının emeklilik hakkı ve prim gün sayısı bakımından büyük önem taşımaktadır.

4. Davalı işverenin 5510 sayılı Kanun m.86/9 uyarınca çalışmayı bildirmekle yükümlü olduğu dönem olan [yıl/yıllar] yılına ilişkin hak düşürücü süre [tarih] tarihinde dolacağından işbu dava süresinde açılmaktadır.

HUKUKİ DELİLLER

SGK hizmet dökümü (davacı adına)
Tanık beyanları: [Tanık Adları ve iletişim bilgileri]
Banka hesap dökümleri (ücret ödemelerini gösterir)
İşe ait yazışmalar, e-postalar, zimmet belgeleri
Davalı işyerinin SGK kayıtları (mahkemece getirtilmesi talep edilmektedir)
Davalı işverenin vergi kayıtları ve muhasebe defterleri (mahkemece getirtilmesi talep edilmektedir)
Sair yasal deliller

HUKUKİ DAYANAK: 5510 sayılı SSGSSK m.86/9; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu; HMK ilgili maddeleri

TALEP SONUCU

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının davalı işverene ait işyerinde [başlangıç tarihi] – [bitiş tarihi] tarihleri arasında [toplam gün sayısı] gün çalıştığının, bu süreye ilişkin prim ödeme gün sayılarının ve prime esas kazanç toplamlarının tespitine ve kararın Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesine karar verilmesini saygıyla arz ederim. [Tarih]

DAVACI
[Ad Soyad]
[İmza]

EKLER:

1. SGK hizmet dökümü çıktısı
2. Nüfus cüzdanı fotokopisi
3. Varsa ücret ödemesini gösteren banka dekontları
4. İşyerine ilişkin belgeler (servis listesi, kıyafet zimmet tutanağı vb.)

Hizmet tespit davasında hak düşürücü süreyi kaçırmamak ve ispat sürecini doğru yönetmek için WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İşçinin, işveren tarafından SGK'ya hiç bildirilmediği ya da prim ödeme gün sayısı/prime esas kazancı eksik bildirilen çalışma sürelerinin mahkeme kararıyla tespit edilmesini sağlayan olumlu tespit davasıdır. Hukuki dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. Davanın kazanılmasıyla tespit edilen süreler SGK hizmet dökümüne işlenir.

Hizmet tespit davasında 5 yıllık hak düşürücü süre vardır. Bu süre, hizmetin geçtiği yılın 31 Aralık'ından itibaren başlar. Örneğin 2021'de sigortasız çalıştıysanız en geç 31.12.2026'ya kadar dava açılmalıdır. Bu süre hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınır. Ancak işveren herhangi bir bildirim yapmışsa (1 gün bile) hak düşürücü süre uygulanmaz.

Evet. Şirketin kapanmış, tasfiye edilmiş ya da ticaret sicilinden silinmiş olması hizmet tespit davası açılmasına engel değildir. Tasfiye memurunun, son yasal temsilcinin ya da ortakların davalı gösterilmesi mümkündür. SGK her durumda davalılar arasında yer almalıdır.

Evet. Hizmet tespit davası kamu düzenine ilişkin olduğundan zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir. Dava doğrudan İş Mahkemesi'ne açılabilir; arabuluculuk dava şartı aranmaz. Bu, işçilik alacakları davalarından önemli bir farktır.

Hayır. Hizmet tespit davası ile işçilik alacakları (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vb.) ayrı ayrı açılması gereken davalardır. Hizmet tespiti olumlu tespit davası, işçilik alacakları ise eda (alacak) davasıdır. Bununla birlikte, hizmet tespiti kararı kıdem davası için kesin delil sayılır; kıdem davası açılmışsa hizmet tespit davası bekletici mesele yapılabilir.

Kural olarak çalışma olgusunu ispat yükü işçidedir. Ancak bu davalarda mahkeme kamu düzenine ilişkin nitelik gereği re'sen araştırma yapabilir; işverenin ticaret sicil kayıtları, SGK denetimleri, vergi dairesine ödenen bordro bilgileri gibi delilleri kendiliğinden toplayabilir. Tanık beyanı, banka dekontları, iş yazışmaları en sık başvurulan delil araçlarıdır.

Mahkeme kararı SGK'ya bildirilir. SGK, işverenden geriye dönük prim alacağını gecikme cezası ve gecikme zamları ile birlikte tahsil eder. İşveren ödemezse icra takibi başlatılabilir. Ayrıca SGK, sigortasız çalıştırma nedeniyle idari para cezası da keser. İşçinin ücretine ilişkin gelir vergisi yükümlülüğü de gündeme gelebilir.

Evet. 08.09.1999 öncesinde sigortasız çalıştırılanlar veya sigorta girişi geç yapılanlar, hizmet tespit davası açarak sigorta başlangıç tarihlerini geriye çekebilir. Bu tarihten önce en az 1 günlük sigortası olan kişiler EYT kapsamına girebileceğinden, 1999 öncesi "1 günlük sigorta başlangıcının tespiti" davası kritik önem taşımaktadır. Bu davalarda hak düşürücü süre özel değerlendirme gerektirir.

Evet. Hizmet tespit davası açmak için aktif çalışan olma ya da emekli olmama gibi bir şart yoktur. Emekliler de hak düşürücü süre dolmamış çalışmalar için bu davayı açabilir. Dava kazanılırsa ek hizmet süreleri SGK kayıtlarına eklenerek aylık bağlama ya da aylık farkına yol açabilir.

Evet. Bu durum prime esas kazancın eksik bildirimi sorunudur. İşveren bordro imzaladığı hâlde gerçek ücreti değil daha düşük bir rakamı SGK'ya bildirmişse, hem hizmet tespit davası hem de prime esas kazancın tespitine yönelik dava açılabilir. Bordro imzasının bulunması ayrıca güçlü bir delil niteliği taşır.

Davanın karmaşıklığına ve delil durumuna göre değişmekle birlikte ortalama 1,5–3 yıl sürmektedir. Tanık sayısı fazla, işverenin kayıtlarının SGK'ya gönderilmesi gerekiyorsa süre uzayabilir. Dava adli tatilde de görülebilir. İstinaf ve Yargıtay aşaması dahil toplam süre bazı davalarda 4–5 yıla çıkabilmektedir.

Hizmet tespit davası; emeklilik hakkının, sağlık güvencesinin ve işsizlik ödeneğinin temelini oluşturan prim gün sayısının korunması açısından yaşamsal öneme sahip bir davadır. Hak düşürücü sürenin kaçırılmaması ve delillerin zamanında toplanması davanın sonucunu doğrudan belirler. İş hukukuna ilişkin diğer konular için kıdem ve ihbar tazminatı ile işe iade davası makalelerimizi de inceleyebilirsiniz.

Sigortasız çalıştırıldınız, primleriniz eksik yatırıldı ya da EYT kapsamında sigorta başlangıç tarihinizi sorguluyorsanız WhatsApp üzerinden hızlı danışmanlık alabilirsiniz.