Alacağınızı tahsil edemiyor musunuz? Borçlu ödeme yapmıyor, icra takibine itiraz ediyor, haciz işlemleri gecikiyor ya da karşı tarafın iflasıyla karşı karşıya mısınız? İcra ve iflas hukuku alanında doğru takip yolunun seçilmesi ve kritik sürelerin eksiksiz takip edilmesi, alacağınızın tahsil edilip edilemeyeceğini doğrudan belirler. Yanlış tercih edilen takip yolu, gözden kaçan bir süre ya da usulsüz tebligata zamanında müdahale edilememesi telafi edilemez hak kayıplarına yol açar.
İcra ve iflas hukuku; alacaklıların alacaklarını devlet kanalıyla zorla tahsil etmelerini sağlayan, borçluların ise hukuki yollarla kendilerini koruyabilecekleri teknik bir alandır. Bu sayfada icra ve iflas hukukunun temel süreçleri, kritik süreler, faiz türleri ve uygulamada en çok karşılaşılan sorunları kapsamlı biçimde ele alıyoruz. İcra takibi başlatmak için iletişime geçin →
Alacak takibi, haciz, konkordato veya iflas süreçlerinde icra ve iflas hukuku danışmanlığı için WhatsApp üzerinden hızlı destek alabilirsiniz.
1. İcra Hukukunun Temel Süreçleri ve Takip Yolları
İcra ve iflas hukuku kapsamında ilamsız icra, ilamlı icra ve kambiyo senetlerine özgü takip yolları
İcra ve iflas hukukunda her alacak türüne uygun bir takip yolu mevcuttur. Yanlış yol seçimi hem zaman hem de hak kaybına neden olur.
Takip Türleri Karşılaştırma Tablosu
| Takip türü | Şartlar | İtiraz süresi | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|---|
| İlamsız İcra | İlam gerekmez; alacak belgesi yeterli | 7 gün | Hızlı başlatılır; mahkeme kararı gerekmez; esnek | İtiraz halinde takip durur; itirazın iptali davası gerekebilir |
| İlamlı İcra | Mahkeme ilamı, arabuluculuk anlaşması veya noter senedi | 7 gün (şikâyet) | İtiraz takibi durdurmaz — haciz kaçınılmaz hale gelir | Önce ilam alınması gerekir; yargılama süreci uzun |
| Kambiyo Senetleri Takibi | Çek, bono veya poliçe — kambiyo vasfı şart | 5 gün | Hızlı icra mahkemesi denetimi; %10 kötüniyet tazminatı imkânı | Şekil eksikliği takibi iptal ettirir; senedin kambiyo vasfı taşıması şart |
| Kira Alacağı + Tahliye | Kira sözleşmesi veya adi belge | 7 gün | Kira alacağı ve tahliye talebini birlikte içerir | Sözleşmeye itiraz koşulları tahliye sürecini etkiler |
* İcra ve iflas hukukunda kambiyo senetlerine özgü takip, uygulamada en hızlı ve güçlü alacak tahsil yolu olarak öne çıkar. Senedin şekil şartları titizlikle kontrol edilmelidir.
İtiraz, İtirazın Kaldırılması ve İtirazın İptali
- Borca itiraz: Borçlu ödeme emrini tebliğden 7 gün içinde borca itiraz ederse icra ve iflas hukuku gereğince takip durur. Alacaklı itirazın iptali davası veya itirazın kaldırılması yoluna başvurmalıdır.
- İtirazın kaldırılması (İİK m.68): İmzası ikrar edilmiş belgeye dayanan alacaklarda, itirazın tebliğinden 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması talep edilebilir. Haksız itirazda borçlu %15 tazminat öder.
- İtirazın iptali davası (İİK m.67): İtirazın tebliğinden 1 yıl içinde asliye hukuk veya ticaret mahkemesinde açılır. Haksız itirazda %20 icra inkâr tazminatı talep edilebilir.
- İmzaya itiraz: Belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını 7 gün içinde icra mahkemesine bildirmelidir. Reddedilirse %10 para cezası uygulanır.
Haciz ve Satış Süreci
- Haciz talebi: Takibin kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde haciz talep edilmezse takip düşer.
- Haciz türleri: Taşınır, taşınmaz, maaş (asgari ücretin 1/4 altındaki kısım haczedilemez), banka hesabı, araç, üçüncü şahıs haczi.
- Haczedilemez mallar (İİK m.82): Zorunlu ev eşyası, mesleğin icrasına zorunlu aletler, kişisel belgeler, tarım arazilerinde geçimlik miktar.
- Satış talebi: Taşınırlar için 6 ay, taşınmazlar için 1 yıl içinde satış talep edilmezse haciz düşer.
- Paranın paylaştırılması: Önce birinci sıra imtiyazlı alacaklar (işçi, nafaka), ardından kamu alacakları, son olarak sıraya giren alacaklılar.
2. İcra ve Tebligat Hukuku
İcra ve iflas hukukunda tüm süreler tebligat tarihinden işler — usulsüz tebligat tüm süreci etkiler
- Tebligatın önemi: İcra ve iflas hukukunda ödeme emrine itiraz, icra mahkemesine şikâyet ve itirazın iptali gibi hak düşürücü süreler tebliğ tarihinden itibaren işler. Tebligatı aldığınız anda avukata başvurun.
- Elektronik tebligat (e-Tebligat): Tüzel kişiler ve tacirler için KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) adresine e-tebligat zorunludur. Teslim tarihinin ertesi iş günü okunmuş sayılır.
- MERNİS tebligatı: Bilinen adrese tebligat yapılamaması halinde MERNİS adresine tebligat yapılır ve bu geçerli kabul edilir.
- Muhtara bırakma: Kapıda muhatap bulunamazsa tebligat komşuya veya muhtar/ihtiyar heyetine bırakılır; kapıya ihbar kâğıdı asılır. Belirlenen günde teslim alınmazsa tebligat gerçekleşmiş sayılır.
- İlan yoluyla tebligat: Adresi bilinmeyenlere Basın İlan Kurumu portalında ilan yapılır; ilan tarihinden 15 gün sonra tebligat gerçekleşmiş sayılır.
- Usulsüz tebligat: Tebligatın usule aykırı yapıldığı ispat edilirse süreler öğrenme tarihinden işler. Ancak bu ispat yükü borçluya aittir; derhal belgelenmesi gerekir.
- Adres değişikliği bildirimi: Takip başladıktan sonra adres değiştiren borçlu yeni adresini icra dairesine bildirmekle yükümlüdür; aksi halde eski adrese yapılan tebligat geçerlidir.
Pratik uyarı: İcra ve iflas hukuku uygulamasında tebligat sorunları en fazla hak kaybına yol açan nedenler arasındadır. Özellikle şirketlerin KEP adreslerine yapılan e-tebligatlar çoğunlukla fark edilmeden geçer. Şirket yetkililerinin e-tebligat sistemini düzenli izlemesi zorunludur. Detaylı bilgi için inceleyin →
3. Fatura Alacakları ve Ticari Alacakların Tahsili
İcra ve iflas hukuku kapsamında fatura alacakları, ticari defterlerin delil değeri ve cari hesap sözleşmeleri
| Konu | Açıklama | Pratik önem |
|---|---|---|
| Faturanın delil değeri (TTK m.21) | Teslim edilen ve 8 gün içinde itiraz edilmeyen fatura borcun kabulüne karine teşkil edebilir | 8 günlük itiraz süresini kaçırmamak kritik; itiraz olmadan fatura kabullenilmiş sayılır |
| Ticari defterler (TTK m.82–88) | Usulüne uygun tutulan tasdikli ticari defterler mahkemede lehe delil; aksine belge yoksa kesin delil sayılır | Defterler tasdikli ve düzenli tutulmazsa iddia gücü zayıflar; ispat yükü ağırlaşır |
| Zorunlu arabuluculuk | 5.000 TL ve üzeri ticari alacak davalarında mahkemeden önce arabuluculuk zorunludur | Arabuluculuk atlanırsa dava usulden reddedilir; zaman ve maliyet kaybı yaşanır |
| Cari hesap sözleşmesi (TTK m.89) | Dönemsel netleştirme; hesap kapatılmadan icra takibi yapılamaz | Dönem sonu ihtar gönderilmeden takip başlatmak takibin iptaline yol açabilir |
| Zamanaşımı | Genel kural 5 yıl (TBK m.147); sözleşmede kısaltılabilir | İhtar, dava veya icra takibiyle zamanaşımı kesilir; kesme anından yeniden işlemeye başlar |
| İcra takibi + itiraz | Borçlunun itirazı halinde itirazın kaldırılması (6 ay) veya itirazın iptali davası (1 yıl) açılabilir | Belge gücüne göre hangi yolun seçileceği strateji ve maliyet açısından belirleyicidir |
* İcra ve iflas hukuku uygulamasında fatura + teslim belgesi + e-posta yazışması + banka dekontu kombinasyonu en güçlü ispat zincirini oluşturur.
4. Faiz ve Alacak Hesaplama Aracı
İcra ve iflas hukuku davalarında faiz türünün ve değişim tarihlerinin doğru belirlenmesi toplam alacak miktarını önemli ölçüde etkiler. Araç, 01.06.2024'teki kanuni faiz değişikliğini (%9 → %24) otomatik olarak dönemsel hesaplar.
💰 Faiz ve Alacak Hesaplama Aracı
• Kanuni faiz: %9/yıl (01.01.2006 – 31.05.2024) → %24/yıl (01.06.2024'ten itibaren) — Araç dönemsel hesaplar
• Ticari avans faizi: %49,25/yıl (TCMB, 2025 sonu)
• Reeskont faizi: %48,25/yıl (TCMB, 2025 sonu)
• Sözleşme faizi: taraflarca belirlenen oran
⚠️ Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Faiz oranları yasal düzenlemelerle değişebilir; temerrüt tarihi tespiti, ticari iş niteliği ve mahkeme kararları nihai sonucu etkiler. Kesin hesaplama için icra ve iflas hukuku avukatına danışınız.
5. İflas Hukuku — Süreç ve Sonuçları
İcra ve iflas hukuku kapsamında iflas sebepleri, iflasın açılması, tasfiye ve alacaklıların sırası
İflas Sebepleri
- Adi iflas (İİK m.177): Borçlunun borca batık olması veya ödeme güçsüzlüğüne düştüğünü bildirmesi.
- Haciz yoluyla iflas: Haciz yapılamaması veya haczedilen malların borcu karşılamaması halinde alacaklı iflas talep edebilir.
- Sermaye şirketinde borca batıklık (TTK m.376): Aktifler pasifleri karşılayamazsa yönetim kurulu mahkemeye derhal bildirim yapmakla yükümlüdür; aksi halde kişisel sorumluluk doğar.
- Doğrudan iflas: Borcun muaccel olduğuna dair kuvvetli kanıt varsa borçlu doğrudan iflasını talep edebilir.
İflas Tasfiyesi ve Alacaklı Sırası
İcra ve iflas hukukunda iflas masasından öncelikli ödeme sırası şöyledir:
| Öncelik | Alacak türü | Kapsam | Etiket |
|---|---|---|---|
| Masa alacakları | İflas masası giderleri | İflas idaresi ücretleri, tasfiye giderleri, iflas sonrası doğan masraf alacakları | En öncelikli |
| 1. Sıra | İşçi alacakları ve nafaka | Son 1 yıllık ücret, kıdem/ihbar tazminatı; 1 yıllık nafaka alacakları | Yüksek öncelik |
| 2. Sıra | Vergi ve SGK alacakları | Kamu alacakları (vergi asılları, SGK primleri ve cezalar) | Yüksek öncelik |
| 3. Sıra | Diğer alacaklılar | Ticari alacaklılar, fatura alacakları, banka kredileri, sair alacaklar | Genel sıra |
| Teminatlı | Rehinli alacaklılar | İpotek, rehin veya hapis hakkı sahipleri; rehinli mal satışından önce karşılanır | Ayrı havuz |
* İcra ve iflas hukuku kapsamında ticari alacaklılar 3. sıradadır; iflas masasında yeterli varlık kalmadığında tahsilat yapılamayabilir. Teminatlı alacaklı statüsü kritik avantaj sağlar.
6. Konkordato Süreci
İcra ve iflas hukuku kapsamında konkordato — iflasın önlenmesi ve borç yapılandırması
Konkordato süreci, başvuru koşulları, geçici mühlet, kesin mühlet, komiser atanması ve tasdik aşamaları Ticaret ve Şirketler Hukuku hizmet sayfamızda kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Aşağıda icra ve iflas hukuku perspektifinden özet tablo sunulmaktadır.
| Aşama | Süre | Ne olur? | Alacaklıya etkisi |
|---|---|---|---|
| Başvuru | — | Asliye Ticaret Mahkemesi'ne proje + belgeler + bağımsız denetim raporu ile başvuru | Henüz etki yok |
| Geçici Mühlet | 3 ay (+2 ay) | Mahkeme kararıyla Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan; komiser atanır; icra takipleri durur | Tüm takipler durur — itiraz 7 gündedir |
| Kesin Mühlet | 1 yıl (+6 ay) | Alacaklar bildirilir; komiser denetiminde faaliyet sürer; alacaklılar toplantısı | Alacakları bildirme zorunluluğu; takip hâlâ durur |
| Oylama | Kesin mühlet içinde | Alacaklıların ½'si veya alacakların ⅔'ü oranında kabul şartı | Oy kullanma hakkı; ret halinde iflas |
| Tasdik | Kesin mühlet içinde | Mahkeme kararıyla tüm alacaklılar için bağlayıcı hale gelir | Yapılandırılmış ödeme başlar |
* Konkordato sürecinde alacaklılar için en kritik adım, geçici mühlet ilanından itibaren 7 gün içinde yapılabilecek itirazdır — hak düşürücü süre.
7. Alacaklı ve Borçlu Açısından İcra ve İflas Hukuku
- İlamsız icra: hızlı ve düşük maliyetli
- Kambiyo takibi: %10 kötüniyet tazminatı
- İlamlı icra: itiraz takibi durdurmaz
- Rehinli alacaklı: iflazda önce tahsilat
- Ticari avans faizi: yasal faizin 2+ katı
- %20 icra inkâr tazminatı imkânı
- İtiraz → takip durur, ek dava gerekir
- Borçlu mal varlıksızsa tahsilat olanaksız
- İflas 3. sırasında alacak karşılanmayabilir
- Yanlış takip yolu zaman ve para kaybettirir
- Borca/imzaya itiraz: 7 günde takibi durdurur
- İstihkak davası: haczedilen malların korunması
- Konkordato: iflasın önlenmesi
- Haczedilemez mal güvencesi (İİK m.82)
- Menfi tespit / istirdat davası
- Haksız itiraz: %20 icra inkâr tazminatı
- Mal kaçırma: iptal davası + cezai sorumluluk
- Süre geçince itiraz hakkı tamamen yok olur
- Konkordato uyumsuzluğu: iflas açılır
İcra ve İflas Hukuku Kritik Süreler
| İşlem / Hak | Süre | Tür | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Ödeme emrine borca / imzaya itiraz | 7 gün | Hak düşürücü | Tebliğden 7 gün — kaçırılırsa itiraz hakkı tamamen kalkar |
| Kambiyo takibinde ödeme emrine itiraz | 5 gün | Hak düşürücü | Tebliğden 5 gün — icra mahkemesine |
| İtirazın iptali davası (İİK m.67) | 1 yıl | Hak düşürücü | İtirazın tebliğinden 1 yıl; asliye hukuk/ticaret |
| İtirazın kaldırılması (İİK m.68) | 6 ay | Hak düşürücü | İtirazın tebliğinden 6 ay; icra mahkemesine |
| Haciz talebi | 1 yıl | Takip düşer | Takip kesinleşmesinden 1 yıl içinde talep edilmeli |
| Taşınır satış talebi | 6 ay | Haciz kalkar | Hacizden itibaren 6 ay; aksi halde haciz kendiliğinden kalkar |
| Taşınmaz satış talebi | 1 yıl | Haciz kalkar | Taşınmaz haczinden 1 yıl; aksi halde haciz düşer |
| Konkordato geçici mühlet itirazı | 7 gün | Hak düşürücü | İlan tarihinden 7 gün; mahkemeye |
| Fatura alacağı zamanaşımı | 5 yıl | Zamanaşımı | TBK m.147; faturanın muaccel olduğu tarihten işler |
| Menfi tespit / istirdat davası | Takip öncesi / sırası | Özel süre | Takip öncesi veya takip devam ederken açılabilir; istirdat için tahsilden 1 yıl |
* Kırmızı etiketli tüm süreler hak düşürücüdür — kaçırıldığında ilgili hak tamamen yok olur, sonradan telafi edilemez. İcra ve iflas hukuku davalarında süre takibini avukata bırakın.
Yargıtay Kararları — İcra ve İflas Hukuku
Kambiyo vasfı taşımayan senede dayanan takip iptal edilir
İcra ve iflas hukukunda kambiyo vasfını taşımayan senet kambiyo senetlerine özgü takipte kullanılamaz; borçlunun şikâyeti halinde takip iptal edilir ve alacaklı ilamsız icra yoluna başvurmalıdır.
İtiraz edilmeyen fatura borcun kabulüne karine oluşturur
TTK m.21 uyarınca ticari ilişkilerde teslim edilen ve makul süre içinde itiraz edilmeyen fatura borcun kabulüne karine oluşturabilir; ispat yükü borçluya geçer.
Usulsüz tebligatta süreler öğrenme tarihinden işler
İcra ve iflas hukukunda tebligatın usule aykırı yapılması halinde itiraz süreleri öğrenme tarihinden itibaren işler; ancak ispat yükü borçluya aittir ve derhal belgelenmesi gerekir.
Ticari işlerde avans faizi uygulanmalıdır
TTK m.19/2 gereğince tacirler arasındaki ticari alacaklarda temerrüt faizi olarak TCMB avans faizi uygulanması gerekirken yasal faize hükmedilmesi bozma sebebidir.
Sıkça Sorulan Sorular — İcra ve İflas Hukuku
İcra ve iflas hukuku kapsamında icra takibi ne kadar sürer?▼
İlamsız icra takibinde borçlu itiraz etmezse 2–4 ay içinde haciz ve satış aşamasına geçilebilir. İtiraz halinde bu süre 1–3 yıla uzayabilir. İlamlı icra 2–4 ay, kambiyo senetlerine özgü takip ise genellikle daha hızlı sonuçlanır. İcra ve iflas hukuku davalarında takip yolu doğru seçilirse süreç önemli ölçüde kısalır.
Borca itiraz edilirse icra ve iflas hukukunda ne yapmalıyım?▼
İcra ve iflas hukukunda borçlunun itirazı takibi durdurur. Alacaklı iki yol izleyebilir: (1) İtirazın tebliğinden 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını talep etmek veya (2) 1 yıl içinde asliye mahkemesinde itirazın iptali davası açmak. Haksız itirazda %20 icra inkâr tazminatı talep edilebilir. Bu süreler hak düşürücüdür.
Haciz ne zaman yapılır, hangi mallar haczedilemez?▼
İcra ve iflas hukukunda takip kesinleştikten sonra 1 yıl içinde haciz talep edilmesi gerekir; aksi halde takip düşer. Haczedilemez mallar: asgari ücretin 1/4'ünün altındaki maaş kısmı, zorunlu ev eşyaları, mesleğin icrasına gerekli aletler ve kişisel belgelerdir. Bu sınırlar kesin olup icra müdürünce resen gözetilmesi gerekir.
Fatura alacağımı icra ve iflas hukuku yoluyla nasıl tahsil edebilirim?▼
İcra ve iflas hukukunda 5.000 TL ve üzeri ticari alacaklar için önce arabuluculuk zorunludur. Arabuluculukta uzlaşma sağlanamazsa ilamsız icra takibi başlatılabilir. Faturanın teslim belgesi, ticari defterler ve e-posta yazışmaları ispat gücünü artırır. Borçlunun itirazı halinde itirazın iptali davası açılabilir. Ticari alacaklarda avans faizi talep etmek alacak miktarını önemli ölçüde artırır.
Konkordato nedir, icra ve iflas hukukunda şirketi iflazdan korur mu?▼
Konkordato, icra ve iflas hukuku çerçevesinde borçlunun mahkeme gözetiminde alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yapılandırmasını sağlayan bir kurumdur. Geçici mühlet kararıyla tüm icra takipleri durur ve şirket faaliyetini sürdürür. Başarıyla tamamlanırsa iflas önlenir. Ayrıntılı süreç için Ticaret Hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İflas ne zaman açılır, ticari alacaklarım ne olur?▼
İcra ve iflas hukukunda borçlunun borca batık olması ya da ödeme güçsüzlüğünü bildirmesi halinde iflas açılabilir. Açıldıktan sonra ticari alacaklılar 3. sıraya girer; işçi alacakları ve kamu alacakları önce ödenir. Masa yeterli varlık bırakmıyorsa ticari alacaklar karşılanmayabilir. Bu nedenle alacakların teminata bağlanması veya konkordato sürecine erken müdahale kritik önem taşır.
Yasal faiz mi, ticari avans faizi mi talep etmeliyim?▼
İcra ve iflas hukuku uygulamasında en az bir tarafın tacir olduğu ticari işlerde yasal faiz (%24) yerine TCMB avans faizi (%49,25 — 2025 sonu) talep edilebilir. 01.06.2024 öncesinde yasal faiz %9 iken bu tarihten sonra %24'e yükselmiştir; dönemsel hesaplama yapılması gerekir. Yukarıdaki faiz aracı bu hesaplamayı otomatik yapar. Ticari işlerde avans faizinin seçilmesi uzun dönemli alacaklarda çok daha yüksek tahsilat sağlar.
Tebligat usulsüz yapılmışsa icra ve iflas hukukunda ne yapabilirim?▼
İcra ve iflas hukukunda usulsüz tebligat halinde itiraz süreleri, tebligatı öğrendiğiniz tarihten itibaren işler. Ancak bu durumu ve öğrenme tarihini siz ispat etmekle yükümlüsünüz. İcra dairesine veya mahkemeye derhal başvurarak usulsüzlüğü belgelemeniz gerekir. Tebligatı öğrenir öğrenmez avukata başvurulması hak kayıplarını önler.
Borçlunun mal kaçırması durumunda icra ve iflas hukukunda ne yapılabilir?▼
İcra ve iflas hukukunda alacaklıyı zarara uğratmak amacıyla yapılan tasarruflar iptal davası (İİK m.277–284) ile iptal ettirilebilir. İflas veya hacizden önceki belirli dönemde yapılan bedelsiz/düşük bedelli devirler, bağışlar ve hileli işlemler bu kapsamdadır. Borçlunun mal kaçırması aynı zamanda cezai sorumluluk da doğurabilir. İptal davasında zamanaşımı 5 yıldır.
Menfi tespit davası nedir, ne zaman açılmalıdır?▼
İcra ve iflas hukuku kapsamında menfi tespit davası borçlunun iddia edilen borcu olmadığının tespitini sağlar. Takipten önce veya takip devam ederken açılabilir; ancak takip sona ermişse istirdat davası açılır. Takip devam ederken açılan menfi tespit davası yürütmeyi durdurmaz; teminat karşılığında durdurulabilir. İstirdat davası için tahsilden itibaren 1 yıllık süre geçerlidir.
İcra ve iflas hukuku konusunda profesyonel destek arıyorsunuz?
Alacak takibi, haciz işlemleri, konkordato başvurusu veya iflas süreci konusunda detaylı bilgi için inceleyin → ya da WhatsApp üzerinden danışmanlık alın. İcra ve iflas hukuku davalarınızda doğru stratejinin belirlenmesi için bizimle iletişime geçin.
