Rakip firmanın neredeyse aynı ismi veya logoyu kullanması, piyasada taklit ürünlerin dolaşımda olması, marka başvurunuzun reddedilmesi ya da yıllarca geliştirdiğiniz teknolojinin izinsiz kopyalanması — marka ve patent hukuku alanındaki bu ihlaller, işletmenizin ticari kimliğini, müşteri güvenini ve yıllarca biriktirdiği itibarı tehdit eder. Üstelik hareketsiz kalmak yalnızca zararı büyütmez; belirli durumlarda hakkınızı tamamen kaybetmenize de yol açar.
Marka ve patent hukuku, fikri mülkiyet varlıklarınızı korumanın ötesinde, işletmenizin rekabet gücünü, yatırım değerini ve lisans gelirlerini doğrudan etkileyen stratejik bir alan olarak değerlendirilmelidir. Tescil tek başına yeterli değildir; aktif izleme, ihlal takibi ve hukuki müdahale de zorunludur. Marka tescili için hukuki destek alın →
Marka tescili, patent başvurusu, ihlal davası veya fikri mülkiyet stratejisi konularında marka ve patent hukuku danışmanlığı için WhatsApp üzerinden hızlı destek alabilirsiniz.
1. Fikri Mülkiyet Stratejisi — Neden Tescil Yeterli Değil?
Marka ve patent hukukunda tescil başlangıç noktasıdır; ticari değer aktif koruma ile korunur
Marka ve patent hukuku açısından fikri mülkiyet varlıkları, bir işletmenin en değerli ticari varlıkları arasında yer alır. Küresel markaların değerlemesinin büyük kısmını maddi olmayan varlıklar oluşturur; bu varlıkların başında marka değeri gelir.
Tescilli marka, bilançoda aktif olarak değerlendirilebilir, kredi teminatı gösterilebilir ve lisans sözleşmesinde düzenli gelir sağlar.
Patent portföyü ve tescilli marka, yatırımcı güvenini artırır, işletme değerlemesini yükseltir, franchise ve lisans modellerini mümkün kılar.
Patent, belirli süre rakiplerin aynı teknolojiyi kullanmasını engeller. Bu tekel hakkı ürün fiyatlaması ve pazar payı üzerinde doğrudan etki yaratır.
Marka ve patent hukukunda dikkat edilmesi gereken kritik tehditler şöyle sıralanabilir:
- Kullanılmama nedeniyle iptal (SMK m.26): Marka tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde kullanılmazsa veya kullanıma 5 yıllık kesintisiz ara verilirse herhangi bir üçüncü kişi iptal davası açabilir.
- Sessiz kalma yoluyla hak kaybı: Tescilli bir markanın kullanımından haberdar olan ancak 5 yıl boyunca itiraz etmeyen hak sahibi, dürüstlük kuralı gereği bu kullanıma itiraz hakkını kaybedebilir.
- Aktif izleme zorunluluğu: TÜRKPATENT bülteninde yayımlanan benzer marka başvurularının takip edilmesi ve 2 ay içinde itiraz edilmesi gerekir.
- Mutlak hak niteliği: Tescilli marka, tescil kapsamındaki mal/hizmetler için herkese karşı ileri sürülebilen mutlak bir haktır — ancak bu hakkın korunması proaktif yaklaşım gerektirir.
Stratejik uyarı: Marka ve patent hukukunda tescil, koruma sürecinin yalnızca ilk adımıdır. Marka portföyünüzün düzenli izlenmesi, yenileme takibi ve ihlallere anında müdahale için periyodik hukuki denetim şarttır. Detaylı bilgi için inceleyin →
2. Marka Hukuku
Marka tescili, itiraz süreci, marka türleri ve marka ve patent hukukunda marka koruması
Marka ve patent hukuku açısından marka; bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan kelime, şekil, ses, renk kombinasyonu, üç boyutlu biçim veya bunların bileşiminden oluşan işaretlerdir (SMK m.4). Tescil, bu işarete mutlak hak niteliği kazandırır.
Marka Türleri
- Kelime markası: Yalnızca sözcük veya sözcük kombinasyonundan oluşan; en geniş koruma alanı sağlayan marka türü.
- Şekil / logo markası: Sözcüksüz grafik unsurlar; logo veya tasarım öğeleri.
- Bileşik marka: Kelime ve şekil unsurlarının bir arada bulunduğu en yaygın tescil türü.
- Ses markası: Akustik işaretler; jingle, melodi.
- Renk markası: Tek renk veya renk kombinasyonları (ayırt edicilik ispatı zorunlu).
- Tanınmış marka: TÜRKPATENT tarafından resmi olarak belirlenen; SMK m.6/5 kapsamında farklı sınıflarda da koruma sağlayan marka statüsü.
- Garanti markası: Belirli bir kalite/standardı garanti eden marka.
- Ortak marka: Dernek veya birlik üyelerinin ortak kullandığı marka.
Marka Tescil Süreci — Adım Adım
| Adım | Aşama | Süre | Açıklama | Kritik Not |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ön araştırma ve benzerlik analizi | 1–3 gün | TÜRKPATENT veri tabanı, Madrid sistemi ve alan adı taraması | Atlanırsa ret riski yüksek; harç iade edilmez |
| 2 | TÜRKPATENT'e başvuru (e-PATS) | 1–2 iş günü | NICE sınıflandırması, marka görseli, başvuru sahibi bilgileri ve harç ödenmesi | Başvuru tarihi öncelik hakkını belirler |
| 3 | Şekli inceleme | 1–2 ay | Belge eksiksizliği, sınıf uygunluğu, başvuru formatı kontrolü | Eksiklik bildiriminde verilen süre içinde tamamlanmalı |
| 4 | Esasa inceleme ve yayın kararı | 2–4 ay | Mutlak ret nedenleri (tanımlayıcılık, yanıltıcılık vb.) incelenir; yayın kararı verilir | Ret kararına YİDK'a itiraz hakkı |
| 5 | Resmi Marka Bülteni'nde yayın | 2 ay | Başvuru 2 ay boyunca kamuoyuna ilan edilir; üçüncü kişiler itiraz edebilir | İtiraz süresi hak düşürücüdür — 2 ay |
| 6 | İtiraz değerlendirmesi (varsa) | 3–6 ay | TÜRKPATENT tarafların beyanlarını alır; itirazı kabul veya reddeder | İtiraz kararına YİDK itirazı veya dava |
| 7 | Tescil kararı ve belge düzenlenmesi | 1–2 ay | Tescil harcı ödenir; marka tescil belgesi düzenlenir; 10 yıllık koruma başlar | Toplam süre: itiraz yoksa ~6–8 ay; itirazla ~1,5–2 yıl |
* Marka ve patent hukukunda marka başvurusu, başvuru tarihinden itibaren geçici koruma sağlar. Tescil kararı başvuru tarihine geriye dönük işler. NICE sınıflandırması kapsamı doğru belirlenmeli; dar sınıf seçimi koruma alanını daraltır.
Marka Başvurusu Reddedildiğinde Yapılacaklar
Marka ve patent hukukunda ret kararı son değildir; birden fazla başvuru yolu bulunur:
- YİDK (Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu) başvurusu: Mutlak ret kararına karşı tebliğden 2 ay içinde YİDK'a itiraz.
- İdare mahkemesinde iptal davası: YİDK kararına karşı 60 gün içinde Ankara idare mahkemesinde dava.
- Markanın yeniden yapılandırılması: Ret gerekçesi tanımlayıcılıksa marka unsurlarının değiştirilip yeniden başvuru.
- Bölme başvurusu: Ret yalnızca belirli sınıflara yönelikse diğer sınıflar için tescil devam ettirilir.
Önemli: Marka ve patent hukukunda YİDK itirazı 2 aylık hak düşürücü süreye tabidir. Bu süre kaçırılırsa idare mahkemesine başvuru hakkı da etkilenir. Ret kararını aldığınız anda avukata başvurun.
Marka Uygunluk ve Risk Analizi Aracı
Marka ve patent hukukunda marka tescil başvurusuna geçmeden önce riskleri değerlendirin.
🔍 Marka Uygunluk ve Risk Analizi
3. Patent Hukuku
Marka ve patent hukuku kapsamında buluş koruması, patent türleri, faydalı model ve başvuru süreci
Patent, buluş sahibine devlet tarafından tanınan ve belirli süre boyunca üçüncü kişilerin buluşu izinsiz kullanmasını, üretmesini veya satmasını engelleyen tekel hakkıdır. Marka ve patent hukukunda patent; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik üçlüsüne dayanır (SMK m.83).
Marka — Patent — Faydalı Model Karşılaştırma Tablosu
| Ölçüt | Marka | Patent (incelemeli) | Faydalı Model |
|---|---|---|---|
| Koruma konusu | İşaret (kelime, logo, şekil, ses vb.) | Teknik buluşlar (ürün, yöntem, sistem) | Teknik gelişme (ürün, kimyasal ve usul hariç) |
| Koruma süresi | 10 yıl (sınırsız yenilenebilir) | 20 yıl (yenilenemez) | 10 yıl (yenilenemez) |
| Başvuru şartı | Ayırt edicilik; tanımlayıcı olmamalı | Yenilik + buluş basamağı + sanayiye uygulanabilirlik | Yenilik + sanayiye uygulanabilirlik (buluş basamağı aranmaz) |
| İnceleme | Şekli + esasa inceleme | Şekli + araştırma raporu + esasa inceleme (detaylı) | Şekli inceleme (esasa inceleme yok) |
| Süreç süresi | ~6–12 ay | ~26–36 ay | ~12–18 ay |
| Maliyet | Orta (sınıf sayısına göre) | Yüksek (yıllık yenileme ücreti dahil) | Düşük–Orta (KOBİ'ler için uygun) |
| Kimler için uygun | Her ölçekte işletme, girişim | Ar-Ge yapan, güçlü buluş sahibi firmalar | KOBİ, bireysel mucit, hızlı koruma arayan |
* Marka ve patent hukukunda incelemesiz patent sistemi Türkiye'de kaldırılmıştır; yalnızca incelemeli patent ve faydalı model seçenekleri mevcuttur. Faydalı model, hızlı ve düşük maliyetli koruma için KOBİ'lere önerilir.
Patent Başvuru Şartları
- Yenilik: Buluş, başvuru tarihinden önce dünyada herhangi bir şekilde açıklanmamış olmalıdır (mutlak yenilik ilkesi).
- Buluş basamağı: Tekniğin bilinen durumuna göre o alanlaki uzman kişi açısından buluş aşikâr olmamalıdır.
- Sanayiye uygulanabilirlik: Buluş, sanayi ve tarım dahil herhangi bir alanda üretilebilir veya kullanılabilir olmalıdır.
- Açıklama yükümlülüğü: Patent başvurusu, buluşu alanında uzman kişinin uygulayabileceği biçimde açık ve eksiksiz tanımlamalıdır.
Kritik uyarı: Marka ve patent hukukunda buluşun kamuoyuna açıklanması (yayın, sunum, sosyal medya paylaşımı) başvurudan önce yapılırsa yenilik şartı zedelenir ve patent alınamayabilir. Buluşunuzu başvuru öncesi kimseyle paylaşmayın veya gizlilik sözleşmesi yapın.
Patent Uygunluk Mini Testi
Marka ve patent hukukunda buluşunuzun patent için ön uygunluğunu değerlendirin.
⚗️ Patent Uygunluk Mini Testi
4. Marka ve Patent İhlalleri — İzlenecek Yol
Marka ve patent hukukunda ihlal durumunda hukuki yollar, tazminat ve cezai yaptırımlar
İhlal Türleri ve E-Ticaret Riskleri
- Doğrudan marka ihlali: Tescilli markayı izinsiz ticari amaçla kullanmak (aynı veya karıştırılabilir derecede benzer işaret).
- Taklit ürün: Tescilli markayı taşıyan veya marka ile karıştırılabilir ürünlerin üretilmesi, satışa sunulması veya ithalı.
- E-ticaret ihlalleri: Amazon, Trendyol, Hepsiburada gibi platformlarda izinsiz marka kullanımı; sahte ürün listeleme. Platform şikâyeti + TÜRKPATENT belgesiyle hızlı listeleme kaldırma sağlanabilir.
- Alan adı squatting: Tescilli marka veya ticaret unvanıyla birebir aynı ya da yanıltıcı derecede benzer alan adının kötü niyetle tescil ettirilmesi. WIPO UDRP veya Türk mahkemelerinde çözüm.
- Sosyal medya ihlali: Tescilli marka adının sosyal medya hesabı veya hashtag olarak kötü niyetle kullanılması.
- Lisanssız üretim: Patent sahibinin izni olmadan patentli ürünün üretilmesi, satılması veya ithalat yoluyla piyasaya sürülmesi.
- Haksız rekabet: SMK dışında TTK hükümleri kapsamında; ticari itibarı zedeleme, yanıltıcı reklam, slavish imitation.
Marka İhlali Durumunda İzlenecek Yol
| Yol | Kapsam | Mahkeme / Merci | Sonuç |
|---|---|---|---|
| İhtiyati tedbir | İhlali dava sonuçlanmadan hemen durdurmak; üretim, satış ve dağıtımın önlenmesi | Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi | Hızlı etki — günler içinde |
| Hukuki dava (tecavüzün tespiti ve men) | İhlalin mahkemece tespiti, durdurulması ve imha kararı | Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi | İhlalin kalıcı durdurulması + yayın kararı |
| Tazminat davası | Maddi zarar + yoksun kalınan kazanç + manevi tazminat | Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi | Mali telafi; ihlalcinin elde ettiği kazanç da talep edilebilir |
| Cezai şikâyet | Marka ve patent hukukunda cezai yaptırım: SMK m.29–30 kapsamında taklit ürün, sahte tescil belgesi, izinsiz kullanım | Cumhuriyet Başsavcılığı | 1–4 yıl hapis + adli para cezası |
| Gümrük ihlali bildirimi | Taklit ürünlerin ithali veya ihracının önlenmesi; gümrükte el koyma | Gümrük idaresi | Malların imhası, ihracatın durdurulması |
Marka ve Patent Hukukunda Cezai Yaptırımlar (SMK)
Marka ve patent hukuku kapsamında SMK m.29-30 uyarınca:
- Taklit marka kullanımı: 1–3 yıl hapis + 20.000 güne kadar adli para cezası (SMK m.30/1).
- Marka hakkına tecavüz: 1–3 yıl hapis (SMK m.30/2).
- Patent hakkına tecavüz: 1–2 yıl hapis + adli para cezası (SMK m.29).
- Şikâyete tabi suçlar: SMK kapsamındaki bazı suçlar şikâyete tabidir — şikâyet süresi 2 yıldır.
5. Fikri Mülkiyet Sözleşmeleri ve Uluslararası Koruma
Lisans, Devir ve Franchise
- Lisans sözleşmesi: Marka sahibi (lisans veren), markayı belirli koşullar altında başkasına kullandırır. İnhisari (tekelci) veya inhisari olmayan lisans türleri mevcuttur. Lisans sözleşmesinin TÜRKPATENT siciline tescili üçüncü kişilere karşı hüküm doğurması için zorunludur.
- Marka devri: Markanın mülkiyetinin tamamen başkasına geçirilmesi; sicile tescil zorunlu. Şirket birleşmelerinde, satışlarda kullanılır.
- Franchise sözleşmesi: Marka lisansının sistematik biçimi; McDonald's, Starbucks gibi modeller. Marka kullanım hakkı, standartlar, eğitim ve destek kombinasyonunu içerir.
- Ortak buluş sözleşmesi: Birden fazla tarafın ortak geliştirdiği buluşta patent hak sahipliği ve kullanım koşullarının belirlenmesi.
Uluslararası Koruma — Madrid Protokolü
Marka ve patent hukukunda uluslararası marka koruması için Madrid Protokolü sistemi tercih edilir:
- Madrid Protokolü: Tek başvuruyla 130'dan fazla ülkede uluslararası marka tescili imkânı. WIPO üzerinden yapılan başvuruda Türkiye'deki tescil temel alınır.
- AB Marka Tescili (EUIPO): Avrupa Birliği'nde tek başvuruyla tüm AB üyelerinde koruma.
- PCT Patent Başvurusu: Patent Cooperation Treaty kapsamında uluslararası patent başvurusu; öncelik hakkını koruyarak dünya genelinde aynı anda başvuru imkânı.
- Rüçhan hakkı: Türkiye'de yapılan patent veya marka başvurusundan itibaren 6 ay (marka) veya 12 ay (patent) içinde yapılan yabancı başvurular, Türkiye başvuru tarihini öncelik tarihi olarak kullanabilir.
Marka ve patent hukukunda uluslararası koruma stratejinizi belirlemeden önce hedef pazarları ve bütçeyi netleştirmek gerekir. Her ülke farklı ulusal gereksinimler içerebilir. Detaylı bilgi için inceleyin →
Marka ve Patent Hukuku Kritik Süreler
| İşlem / Hak | Süre | Tür | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Marka bülten itirazı | 2 ay | Hak düşürücü | Bülten yayın tarihinden itibaren 2 ay; kaçırılırsa itiraz hakkı yok olur |
| YİDK itirazı (ret kararına) | 2 ay | Hak düşürücü | Ret kararı tebliğinden 2 ay; YİDK'a itiraz |
| YİDK kararına idare mahkemesi davası | 60 gün | Hak düşürücü | YİDK tebliğinden 60 gün; Ankara idare mahkemesi |
| Marka kullanılmama nedeniyle iptal | 5 yıl | Hak kaybı riski | Tescil tarihinden itibaren 5 yıl kullanılmazsa iptal davası açılabilir |
| Marka yenileme | 10 yıl (±6 ay) | Koruma süre sınırı | Tescil tarihinden 10 yıl; süre bitiminden 6 ay önce veya 6 ay sonra (cezalı) yenilenebilir |
| Sessiz kalma yoluyla hak kaybı | 5 yıl | Hak kaybı riski | İhlalden haberdar olunmasından 5 yıl içinde itiraz edilmezse hak kaybı doğabilir |
| Patent koruma süresi | 20 yıl | Tekel süresi | Başvuru tarihinden 20 yıl; uzatılamaz; yıllık yenileme harcı ödenmeli |
| Faydalı model koruma süresi | 10 yıl | Tekel süresi | Başvuru tarihinden 10 yıl; uzatılamaz |
| Marka/patent cezai şikâyet süresi | 2 yıl | Zamanaşımı | İhlalin öğrenilmesinden 2 yıl; savcılığa şikâyet |
| Uluslararası rüçhan hakkı — marka | 6 ay | Öncelik süresi | Türkiye başvurusundan 6 ay içinde yapılan yabancı başvurular Türkiye tarihini öncelik olarak kullanabilir |
* Kırmızı etiketli süreler hak düşürücüdür. Marka ve patent hukukunda bu sürelerin kaçırılması geri dönüşsüz hak kayıplarına neden olur.
Yargıtay Kararları — Marka ve Patent Hukuku
Sessiz kalma yoluyla marka hakkından feragat doğabilir
Tescilli marka sahibinin, sonraki tarihli benzer markanın kullanımından haberdar olmasına karşın uzun süre itiraz etmemesi dürüstlük kuralı gereği hak kaybına yol açabilir; bu durum marka ve patent hukukunda aktif izlemenin önemini ortaya koyar.
Tanınmış marka farklı sınıflarda da koruma görür
SMK m.6/5 uyarınca tanınmış markalar, tescilli oldukları sınıfların dışında dahi benzer işaretlerin tescil talebine karşı itiraz gerekçesi oluşturabilir; tanınmışlığın ispatı yeterlidir.
5 yıl kullanılmayan marka iptal edilebilir
Marka ve patent hukukunda markanın tescil tarihinden itibaren 5 yıl boyunca Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmaması, herhangi bir üçüncü kişiye iptal davası açma hakkı tanır; kullanım kanıtı ispat yükü marka sahibindedir.
Tazminatta ihlalcinin elde ettiği kazanç da esas alınabilir
Marka ve patent hukukunda tecavüzün tespiti davalarında tazminat hesabında yalnızca hak sahibinin zararı değil, ihlalci tarafın elde ettiği haksız kazanç da esas alınabilir; bu yaklaşım caydırıcılığı artırır.
Örnek Savcılık Şikâyet Dilekçesi
⚠️ Aşağıdaki dilekçe örnek niteliğindedir; somut olayınıza göre mutlaka avukat tarafından düzenlenmelidir. Kişisel veriler (*) ile gösterilmiştir.
Tarih: ** / ** / 20**
*** CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
ŞİKÂYETÇİ:
Ad Soyad / Ticaret Unvanı : *** *** ***
T.C. Kimlik No / Vergi No : ***-***-***
Adres : *** Mah. *** Cad. No:** / ** – *** / ***
Telefon : (0***) *** ** **
Vekili : Av. ****** (Varsa)
ŞİKÂYET EDİLEN:
Ad Soyad / Ticaret Unvanı : *** *** ***
Adres : *** Mah. *** Cad. No:** – *** / ***
(Bilinen adres; tam bilgi soruşturma sırasında tespit edilecektir)
KONU: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29. ve/veya 30. maddeleri kapsamında marka hakkına tecavüz suçu nedeniyle şikâyet.
AÇIKLAMALAR:
1. Şikâyetçi olarak, Türk Patent ve Marka Kurumu'na tescil ettirdiğimiz "*** [marka adı] ***" ibareli, tescil numarası *** [tescil no] olan ve *** [NICE sınıfları] numaralı sınıflarda koruma altında bulunan markamız, yaklaşık *** [tarih aralığı] tarihinden itibaren şikâyet edilen tarafça izinsiz biçimde ticari amaçla kullanılmaktadır.
2. Şikâyet edilen tarafın; ürünlerinde/hizmetlerinde, sosyal medya hesaplarında ve/veya *** [e-ticaret platformu/alan adı] üzerinden yukarıda belirtilen markamızla aynı veya karıştırılacak derecede benzer işareti kullanarak marka hakkımıza tecavüz ettiği tarafımızca *** [tarih] tarihinde tespit edilmiştir. Söz konusu kullanımın belgelerine dilekçemiz ekinde yer verilmiştir.
3. Şikâyet edilen tarafın bu fiili 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29/1. maddesi kapsamında marka hakkına tecavüz suçunu oluşturmakta olup ilgili madde uyarınca 1 ila 3 yıl hapis cezası ve adli para cezası öngörülmektedir. Markalı ürünlerin taklit niteliğinde olması hâlinde aynı kanunun 30. maddesi de uygulanacaktır.
4. İhlal sürmekte olup hak sahibi olarak uğradığımız zarar her geçen gün artmaktadır. Delillerin karartılmasının önlenmesi ve şikâyet edilen tarafın tespit edilmesi amacıyla acele işlem tesis edilmesini talep etmekteyiz.
HUKUKİ DAYANAK: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.7, 29, 30; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu genel hükümleri; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.
DELİLLER:
1. Marka tescil belgesi ve tescil sayfası çıktısı (TÜRKPATENT sicil kaydı)
2. Şikâyet edilen tarafın ihlalini gösteren fotoğraflar, ekran görüntüleri, ürün örnekleri
3. E-ticaret platformu ürün listeleme ve sipariş belgeleri (varsa)
4. İhtarname ve tebliğ belgesi (gönderilmişse)
5. Diğer deliller (soruşturma sırasında ibraz edilecektir)
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle, şikâyet edilen hakkında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29. ve/veya 30. maddeleri uyarınca soruşturma başlatılmasını, şikâyet edilen tarafın tespit edilerek kamu davası açılmasına karar verilmesini ve delillerin korunması için gerekli önlemlerin alınmasını saygıyla arz ve talep ederim.
Şikâyetçi
*** *** ***
(İmza)
* Bu dilekçe örnek niteliğindedir. Marka ve patent hukukundaki somut olayınıza, ihlal türüne ve delil durumunuza göre avukatınız tarafından düzenlenmesi zorunludur. Yıldızlı alanlar (*) gerçek verilerle doldurulmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular — Marka ve Patent Hukuku
Marka ve patent hukukunda marka nasıl tescil edilir, ne kadar sürer?▼
Marka tescili TÜRKPATENT'e (e-PATS sistemi) başvuruyla başlar. Başvuru öncesi benzerlik araştırması, NICE sınıf seçimi ve marka tasarımının hazırlanması gerekir. Şekli inceleme (1–2 ay), yayın (2 ay) ve tescil aşamalarıyla itiraz gelmezse ortalama 6–8 ayda tamamlanır. İtiraz gelirse süreç 1,5–2 yıla uzayabilir. Marka ve patent hukukunda başvuru tarihi öncelik hakkını belirler.
Marka ve patent hukukunda marka ile patent arasındaki temel fark nedir?▼
Marka; ticari kimliği, yani işaret, logo veya adı korur. Patent ise teknik buluşu (ürün, yöntem, sistem) korur. Marka 10 yılda bir yenilenerek sınırsız süre korunabilirken patent 20 yıl (faydalı model 10 yıl) sonra sona erer ve yenilenemez. Marka ve patent hukukunda ikisi farklı ama tamamlayıcı araçlardır; yenilikçi bir ürün hem patent hem marka korumasından aynı anda yararlanabilir.
Marka başvurusu reddedildiğinde ne yapılabilir?▼
Marka ve patent hukukunda TÜRKPATENT'in ret kararına karşı tebliğden itibaren 2 ay içinde YİDK'a itiraz hakkı mevcuttur. YİDK kararı da olumsuzsa 60 gün içinde Ankara idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret gerekçesi tanımlayıcılıksa marka unsurlarının değiştirilip yeniden başvuru yoluna da gidilebilir. Bu süreçlerin hak düşürücü olması nedeniyle avukat desteği kritiktir.
Marka itiraz süresi nedir ve nasıl itiraz edilir?▼
Marka ve patent hukukunda bülten yayınından itibaren 2 ay içinde üçüncü kişiler TÜRKPATENT'e itiraz edebilir. İtiraz, SMK m.6 kapsamındaki göreli ret nedenlerine (karıştırılabilir benzer marka, tanınmış marka, kötü niyet vb.) dayanabilir. İtiraz harcı 2026 itibarıyla 1.150 TL'dir. Bu 2 aylık süre hak düşürücüdür; kaçırılırsa itiraz hakkı yok olur.
Marka ihlali durumunda marka ve patent hukukunda nasıl bir yol izlenmeli?▼
Marka ve patent hukukunda ihlal tespit edildiğinde öncelikle deliller toplanmalı (ekran görüntüsü, ürün fotoğrafı, satın alma belgesi). Ardından ihtiyati tedbir talebiyle dava açılabilir, savcılığa şikâyet verilebilir ve platform şikâyeti yoluyla listeleme kaldırılabilir. Tazminat davası ve tecavüzün men davası da eş zamanlı yürütülebilir. Sessiz kalınması hak kaybına yol açabilir.
Marka ve patent hukukunda patent ile faydalı model arasında ne tercih edilmeli?▼
Marka ve patent hukukunda patent daha kapsamlı ve güçlü koruma sağlar ancak süreci uzun (26–36 ay) ve maliyetlidir. Faydalı model daha hızlı (12–18 ay) ve ucuzdur; KOBİ'ler ve bireysel mucitler için uygundur. Kimyasal maddeler ve usuller faydalı modele konu olamaz. Buluş basamağı aranmadığından faydalı model daha kolay elde edilir. Her iki yolun avantajları somut buluşa göre değerlendirilmelidir.
Markam tescil edilmeden de koruma altında mıdır?▼
Marka ve patent hukukunda tescilsiz marka, haksız rekabet ve ticaret unvanı hükümleri kapsamında sınırlı korumadan yararlanabilir. Ancak tescilsiz markanın korunması çok daha zordur; hakkı ispatlamak güçtür ve öncelik tarihi belirsizdir. Tescil, üçüncü kişilere karşı mutlak hak tanır ve ispat yükünü tersine çevirir. Bu nedenle marka ve patent hukukunda marka tescili bir seçenek değil zorunluluktur.
Uluslararası marka tescili nasıl yapılır?▼
Marka ve patent hukukunda uluslararası koruma için en yaygın yol Madrid Protokolü sistemidir. Türkiye'deki tescil esas alınarak WIPO'ya tek başvuruyla 130'dan fazla ülkede koruma talep edilebilir. AB için EUIPO'ya doğrudan başvuru da mümkündür. Türkiye'deki başvurudan itibaren 6 aylık rüçhan süresi içinde yapılan yabancı başvurular öncelik hakkından yararlanır.
Marka ve patent hukukunda marka lisans sözleşmesi neden sicile tescil ettirilmeli?▼
Marka ve patent hukukunda lisans sözleşmesi taraflar arasında geçerlidir; ancak üçüncü kişilere karşı hüküm doğurabilmesi için TÜRKPATENT siciline tescil ettirilmesi şarttır. Tescil edilmemiş lisans sözleşmesi, marka el değiştirdiğinde yeni marka sahibine karşı ileri sürülemeyebilir. Lisans devri de aynı kurala tabidir.
Markanın kullanılmadığı için iptal edilmemesi için ne yapılmalı?▼
Marka ve patent hukukunda tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde markanın Türkiye'de ciddi biçimde kullanılması zorunludur. Kullanım kanıtı olarak faturalar, kataloglar, ambalaj örnekleri, reklam materyalleri ve e-ticaret listeleme belgeleri saklanmalıdır. Kullanımın 5 yıl veya daha uzun süre kesintiye uğraması halinde üçüncü kişiler iptal davası açabilir. Bu nedenle markanın aktif kullanımı ve kullanım kanıtlarının arşivlenmesi şarttır.
Marka ve patent hukuku konusunda profesyonel destek arıyorsunuz?
Marka tescili, patent başvurusu, ihlal davası veya fikri mülkiyet stratejisi konularında detaylı bilgi için inceleyin → ya da WhatsApp üzerinden danışmanlık alın. Marka ve patent hukuku alanında işletmenizin fikri mülkiyet varlıklarını güvence altına almak için marka tescili için hukuki destek alın →
