Tazminat ve Sigorta Hukuku
Trafik kazası değer kaybı, hasar bedeli, maluliyet tazminatı, sigorta itirazı — tazminat ve sigorta hukuku alanında haklarınızı bilmek ve zamanında talep etmek, alacağınız tazminat miktarını doğrudan belirler.
Trafik kazasında aracınız hasar gördü, onarım sonrası ikinci el değeri düştü, sigorta şirketi değer kaybınızı reddetti ya da yaralandınız ve iş göremez hale geldiniz. Tazminat ve sigorta hukuku alanında bu hakların zamanında ve doğru talep edilmemesi, hak ettiğiniz tazminatı almanızı tamamen engelleyebilir — üstelik 2 yıllık zamanaşımı süresi çok hızlı geçer.
Tazminat ve sigorta hukuku; trafik kazaları, iş kazaları, malpraktis, ürün sorumluluğu ve her türlü haksız fiilden doğan maddi-manevi zararların tazmini ile sigorta şirketleriyle yaşanan uyuşmazlıkları kapsayan teknik ve geniş kapsamlı bir alandır. Bu sayfada tazminat ve sigorta hukukunun temel konularını, değer kaybı başvurusundan maluliyet hesaplamasına kadar pratik rehberi ve 3 farklı hesaplama aracını bir arada sunuyoruz. Detaylı bilgi için inceleyin →
zamanaşımı süresi
piyasa değerinin yüzdesi
tazminat zamanaşımı
başvuru süresi (KTK)
WhatsApp ile hızlı danışmanlık: Araç değer kaybı, trafik kazası tazminatı, maluliyet davası veya sigorta itirazı konularında tazminat ve sigorta hukuku danışmanlığı için WhatsApp'tan ulaşın →
1. Tazminat Hukuku — Zarar Türleri ve Sorumluluk
Tazminat ve sigorta hukukunda haksız fiil, sözleşme ihlali ve kusursuz sorumluluk hallerinde tazminat talep hakkı
Tazminat ve sigorta hukuku kapsamında tazminat; haksız bir eylem, sözleşme ihlali veya kanunla belirlenen sorumluluk halleri nedeniyle zarar gören kişinin bu zararının giderilmesini sağlayan hukuki araçtır. Tazminat talep edebilmek için zarar, kusurlu eylem ve aralarındaki nedensellik bağının ispatı gerekir (TBK m.49).
| Tazminat türü | Kapsam | Unsurlar | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Maddi tazminat | Malvarlığında meydana gelen eksilme; fiili zarar + yoksun kalınan kazanç | Zarar, kusur, illiyet bağı + somut parasal kayıp | TBK m.49, m.112 |
| Manevi tazminat | Kişilik hakkı ihlali, bedensel bütünlüğe saldırı, elem ve acı nedeniyle | Ağır ihlal; hâkim takdiri esas alınır | TBK m.56, m.58 |
| Destekten yoksun kalma | Ölüm halinde destek olan kişinin desteğinden yoksun kalanların tazminatı | Destek ilişkisi + ölüm + yaşam boyu beklenti | TBK m.53 |
| İş göremezlik tazminatı | Yaralanma nedeniyle geçici veya kalıcı olarak çalışamamaktan doğan gelir kaybı | Maluliyet oranı + yaş + meslek + gelir + aktüer hesabı | TBK m.54 |
| Araç değer kaybı | Trafik kazası sonrası aracın ikinci el piyasa değerinde meydana gelen kalıcı düşüş | Kazadan önceki − kazadan sonraki 2. el piyasa değeri farkı | KTK m.85; TBK m.49 |
| Araç mahrumiyet bedeli | Araçsız kalınan sürede ikame araç kirası eşdeğeri kullanım kaybı; detaylı bilgi → | Onarım süresi × muadil araç günlük kira bedeli | TBK m.49; KTK m.85 |
* Tazminat ve sigorta hukukunda araç değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli birbirinden bağımsız zarar kalemleridir; şartları varsa her ikisi birlikte talep edilebilir.
Sitemizden ilgili makaleler: Araç Mahrumiyet Bedeli (Araçtan Yoksun Kalma) Tazminatı → — Tazminat ve sigorta hukuku alanında mahrumiyet bedeli hesaplama yöntemi, Yargıtay kararları ve dava süreci hakkında kapsamlı rehber.
2. Araç Değer Kaybı — Hukuki Çerçeve ve Başvuru Yolu
Tazminat ve sigorta hukukunda trafik kazası sonrası araç değer kaybı hesaplama kriterleri ve sigorta başvurusu
Tazminat ve sigorta hukuku kapsamında araç değer kaybı; trafik kazası sonucunda onarılan bir aracın, "hasar kaydı" geçmişi nedeniyle ikinci el piyasasında kazadan önceki değerinden daha düşük fiyata satılmak zorunda kalınmasından doğan ekonomik zarardır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre değer kaybı; aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el piyasa değeri arasındaki farktır.
Araç Değer Kaybı Talep Şartları
- Kazada tam kusurlu olmamak (kısmen dahi kusursuz olmak yeterli)
- Araç pert sayılmamış olmalı (pert araçta değer kaybı değil, araç bedeli talep edilir)
- Hasar, daha önce hasar görmemiş bir bölgede oluşmalı
- Onarım boya veya sac tamiri gerektiren nitelikte olmalı
- Kaza tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde başvuru
- Güncel uygulamada kilometre sınırı kaldırılmıştır
- Kazada %100 kendi kusurunuz varsa karşı taraftan talep edilemez (kasko varsa değişebilir)
- Araç pert/hurda belgesi almışsa — araç bedeli talep edilir
- Yalnızca cam, far, ayna, jant gibi basit aksam değişiminde çoğu zaman değer kaybı oluşmaz
- Zamanaşımı süresi (2 yıl) geçmişse
- Araç daha önce o bölgeden hasar almışsa değer kaybı miktarı azalabilir
Değer Kaybı Kimden Talep Edilir?
- Kusurlu sürücünün zorunlu mali mesuliyet sigortasına yazılı başvuru
- Tazminat ve sigorta hukukunda sigorta şirketi 15 gün içinde yanıt vermek zorunda
- Ret veya düşük teklif halinde dava açılabilir
- Sigorta teminat limitini aşan kısım için doğrudan
- Trafik sigortası yoksa araç sahibinden
- Araç mahrumiyet bedeli gibi ZMMS kapsamı dışı zararlar için doğrudan sorumluya karşı
- Poliçede "değer kaybı güvencesi" klozu varsa kendi kaskodan talep
- Kazada kusurlu olsanız bile kasko kapsamı söz konusu olabilir
- Poliçe şartlarını dikkatle inceleyin
Değer Kaybı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
📋 Sigorta Şirketine Değer Kaybı Başvurusunda Gereken Belgeler
Tutanakta kusur tespiti olmalı
Karşı tarafın ZMM poliçesi
Her iki aracın ruhsatı
Kazaya karışan sürücünün ehliyeti
Yetkili servis hasar tespiti veya fatura
Kaza anı ve onarım öncesi fotoğraflar
Başvuru sahibinin kimlik belgesi
Ödeme için gerekli hesap bilgisi
Bağımsız ekspertiz değer tespiti
Kusur oranını belirleyen karar
Galeri/ekspertiz piyasa değeri belgesi
Avukat aracılığıyla başvuruda
Not: Kırmızı kenarlıklı belgeler zorunludur; diğerleri ispat gücünü artırır. Sigorta şirketleri ek belge talep edebilir; avukat eşliğinde başvuru süreci hızlandırır.
🔧 Araç Değer Kaybı Tahmini Hesaplama Aracı
Tazminat ve sigorta hukukunda araç değer kaybı tahmininizi hesaplayın. Yargıtay içtihadına göre değer kaybı = kaza öncesi hasarsız 2. el değeri − onarım sonrası 2. el değeri.
🚗 Araç Değer Kaybı Hesaplama Aracı
⚠️ Bu araç tahmini sonuç verir. Kesin değer kaybı miktarı; bilirkişi tarafından aracın yaşı, markası, hasar niteliği ve güncel piyasa koşulları esas alınarak belirlenir. Tazminat ve sigorta hukuku avukatına danışınız.
🔧 Araç Mahrumiyet Bedeli (Hasar / İkame Araç) Hesaplama Aracı
Tazminat ve sigorta hukukunda araçsız kalınan süreye göre araç mahrumiyet bedelini hesaplayın. Detaylı bilgi için inceleyebilirsiniz →
🔑 Araç Mahrumiyet Bedeli Hesaplama
⚠️ Tahmini hesaplama; gerçek gün sayısı ve güncel kira rayici bilirkişi tarafından belirlenir. Araç mahrumiyet bedeli ZMM sigorta kapsamı dışındadır; karşı sürücü/işletenden ayrıca talep edilir.
🔧 Maluliyet (İş Göremezlik) Tazminatı Hesaplama Aracı
Tazminat ve sigorta hukukunda geçici ve kalıcı maluliyet tazminatınızı tahmin edin. Aktüer hesabı esas alınır; bu araç ön tahmin sunar.
🏥 Maluliyet Tazminatı Hesaplama
⚠️ Bu araç basit ön tahmin sunar. Gerçek maluliyet tazminatı; aktüer bilirkişisi, PMF/TRH tabloları, iskontolanmış çarpanlar, sigorta primleri ve diğer faktörlerle belirlenir. Tazminat ve sigorta hukuku avukatı ile değerlendirin.
3. Sigorta Hukuku — Poliçe Türleri, İtiraz ve Uyuşmazlıklar
Tazminat ve sigorta hukukunda sigorta şirketiyle uyuşmazlıklarda izlenecek yol ve sigorta türlerinin tazminat kapsamları
| Sigorta türü | Tazminat kapsamı | Kapsam dışı | Uyuşmazlık yolu |
|---|---|---|---|
| Zorunlu Mali Mesuliyet (ZMM/Trafik) | Üçüncü kişilere verilen maddi hasar + yaralanma tazminatı + araç değer kaybı | Araç mahrumiyet bedeli ve kendi aracınızın hasarı ZMMS dışındadır | Sigortacıya 15 gün başvuru → red / yetersiz teklif → dava (Asliye Ticaret) |
| Kasko | Kendi aracınızın hasarı, hırsızlık, yangın; "değer kaybı klozu" varsa değer kaybı; "ikame araç klozu" varsa mahrumiyet | Poliçede yazılı muafiyetler, alkollü araç kullanımı, kasıt | Sigortacıya başvuru → Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava |
| Sağlık Sigortası | Tedavi giderleri, hastane, ameliyat, ilaç; poliçe kapsamındaki müdahaleler | Önceden var olan hastalıklar, poliçedeki bekleme süreleri, dışlama maddeleri | Sigorta Tahkim Komisyonu (5.000 TL üzeri ihtiyari) veya dava |
| Hayat / Bireysel Emeklilik | Vefat tazminatı, kaza/hastalık tazminatı, kısmen maluliyet tazminatı | İntihar, kasıt, savaş; bekleme süresi içi hastalıklar | Sigorta Tahkim Komisyonu veya tüketici mahkemesi |
| İşveren Mali Mesuliyet | İş kazası / meslek hastalığından işçiye verilen zararlar | İşverenin kasıtlı eylemi, ağır ihmal (bazı poliçelerde) | İş mahkemesi + sigorta şirketine rücu |
Sigorta Şirketi Ödeme Yapmıyorsa Ne Yapılır?
- Sigortacıya yazılı ve iadeli taahhütlü başvuru
- KTK m.97 uyarınca sigortacı 15 gün içinde yanıt vermeli
- Ret veya yetersiz teklife yazılı itiraz gönderin
- Tüm yazışmaları arşivleyin; başvuru tarihi zamanaşımını keser
- Sigortacının üye olması ve uyuşmazlığın poliçe kapsamında olması şartıyla
- Ücretsiz veya düşük maliyetli alternatif çözüm
- Sigortacıya başvurudan 15 gün sonra başvurulabilir
- Kararlar belirli tutarın üzerinde temyize gidebilir
- Tazminat ve sigorta hukukunda dava, Asliye Ticaret Mahkemesi'nde
- Sigorta şirketine karşı davada bilirkişi raporu kritik
- Tazminat davasında faiz: dava tarihinden itibaren ticari avans faizi
- Zamanaşımı: 2 yıl (prim ödemesiz davalarda özel süreler)
Tazminat ve Sigorta Hukuku — Kritik Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Tür | Açıklama ve dayanak |
|---|---|---|---|
| Trafik kazası tazminat davası | 2 yıl | Zamanaşımı | Zarar ve faili öğrenmeden; KTK m.109; ceza içeren fiilde 10 yıl |
| Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli davası | 2 yıl | Zamanaşımı | Kaza tarihinden 2 yıl; her halükarda 10 yıl; yazılı başvuru keser |
| Sigortacıya başvuru (KTK m.97) | 15 gün | Dava ön koşulu | Sigortacıya yazılı başvuru yapmadan tazminat davası açılamaz; 15 gün beklenmeli |
| Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu | Başvurudan 15 gün sonra | Ön koşul | Sigortacıya başvurudan 15 gün sonra; sigortacı yanıt verirse reddinden itibaren |
| Maluliyet tazminatı davası | 2 yıl | Zamanaşımı | Zararın kesinleştiğinin öğrenilmesinden 2 yıl; cezai fiilde 10 yıl; maluliyet kötüleşebileceğinden saklı haklar korunur |
| Sigorta poliçesi bildirim yükümlülüğü | Makul süre (genellikle 5–10 gün) | Sözleşme şartı | Poliçede belirlenen sürede sigortacıya kazayı bildirmemek tazminatı düşürebilir; poliçenizi inceleyin |
| Destekten yoksun kalma tazminatı | 2 yıl | Zamanaşımı | Ölüm tarihinden 2 yıl; ceza içeren fiilde 10 yıl; çocukların yetişkinliğe ulaşmasına kadar dava hakkı devam eder |
| Ayıplı ürün / iş kazası tazminatı | 3 yıl (ayıp ihbarından) | Zamanaşımı | TBK m.72; haksız fiilde zararın öğrenilmesinden 2 yıl + fiilin işlenmesinden 10 yıl genel sınır |
* Tazminat ve sigorta hukukunda kırmızı etiketli süreler kaçırıldığında hak tamamen düşer. Sigortacıya yazılı başvuru zamanaşımını keser; bu nedenle derhal yazılı başvuru yapın.
Yargıtay Kararları — Tazminat ve Sigorta Hukuku
Araç değer kaybı ve mahrumiyet bedeli ayrı ayrı talep edilebilir
Tazminat ve sigorta hukukunda trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli birbirinden bağımsız zarar kalemleridir; şartları gerçekleşmişse her ikisi birlikte talep edilebilir. Mahrumiyet davası →
Değer kaybı; kazadan önceki hasarsız değer − onarım sonrası değer farkıdır
Tazminat ve sigorta hukukunda kazalı araçta değer kaybı oluşacağı hayatın olağan akışına göre muhakkaktır; belirlenmesinde aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımlar dikkate alınarak 2. el piyasa değerleri karşılaştırılır.
ZMM sigortası araç mahrumiyet bedelini kapsamaz
Tazminat ve sigorta hukukunda zorunlu mali mesuliyet sigortası (ZMM) doğrudan ve gerçek zararları (hasar bedeli, değer kaybı) karşılar; araç mahrumiyet bedeli dolaylı zarar niteliğinde olduğundan ZMMS kapsamı dışındadır; kusurlu sürücüden/araç sahibinden talep edilir.
Km sınırı uygulaması kaldırıldı; her araç değer kaybı talep edebilir
Anayasa Mahkemesi'nin 2020 tarihli kararı uyarınca daha önce uygulanan 165.000 km sınırı ortadan kalkmıştır. Tazminat ve sigorta hukukunda güncel uygulamada aracın kilometresine bakılmaksızın değer kaybı talep edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular — Tazminat ve Sigorta Hukuku
Trafik kazasında araç değer kaybı nedir ve nasıl hesaplanır?
Tazminat ve sigorta hukukunda araç değer kaybı; trafik kazası sonrası onarılan aracın tramer kaydı nedeniyle ikinci el piyasasında daha düşük değerle satılmak zorunda kalınmasından doğan ekonomik zarardır. Yargıtay içtihadına göre hesaplanma yöntemi; kaza tarihindeki hasarsız 2. el piyasa değeri ile onarım sonrası 2. el piyasa değeri arasındaki farktır. Aracın markası, yaşı, modeli, km durumu ve hasarın büyüklüğü hesaplamayı etkiler.
Sigorta şirketi değer kaybı talebimi reddetti, ne yapmalıyım?
Tazminat ve sigorta hukukunda sigorta şirketinin reddetmesi son değildir. Öncelikle red kararına yazılı itiraz edin — bu zamanaşımını keser. Ardından Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir veya doğrudan Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açabilirsiniz. Davalarda bilirkişi raporu belirleyicidir. Sigorta şirketi genellikle düşük teklifle uzlaşmak ister; avukat desteğiyle daha yüksek tazminat elde edilebilir.
Tazminat ve sigorta hukukunda araç mahrumiyet bedeli ile değer kaybı aynı şey mi?
Hayır, tamamen farklı zarar kalemleridir. Araç değer kaybı; aracın ikinci el piyasa değerindeki kalıcı düşüşü ifade eder. Araç mahrumiyet bedeli (yattı parası) ise aracın tamirde kaldığı sürede araçtan yoksun kalınmasından doğan kullanım kaybıdır. Tazminat ve sigorta hukuku kapsamında her ikisi de ayrı ayrı talep edilebilir. Mahrumiyet bedeli hakkında detaylı bilgi →
Tazminat ve sigorta hukukunda değer kaybı için zamanaşımı süresi ne kadar?
Tazminat ve sigorta hukukunda trafik kazasından doğan değer kaybı ve mahrumiyet bedeli talepleri, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda kaza gününden itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir. Bu süre içinde sigortacıya yazılı başvuru yapılması zamanaşımını keser. 2 yıllık süre dolmak üzere ise derhal dava açılmalıdır.
Maluliyet tazminatı nasıl hesaplanır, hangi faktörler etkiler?
Tazminat ve sigorta hukukunda maluliyet tazminatı; kişinin yaşı, cinsiyeti, mesleği, aylık geliri, maluliyet oranı (SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp raporu ile belirlenir) ve emeklilik yaşına kadar çalışma süresi esas alınarak aktüer hesaplaması ile belirlenir. PMF veya TRH tabloları ve iskontolanmış bugünkü değer yöntemi kullanılır. Kalıcı maluliyet davalarında aktüer bilirkişisi atanması zorunludur.
Kasko sigortam varsa değer kaybını kaskodan alabilir miyim?
Tazminat ve sigorta hukukunda bu poliçenizin içeriğine bağlıdır. Standart kasko poliçeleri değer kaybını kapsamaz; ancak "değer kaybı güvencesi klozu" eklenmişse kaskodan talep edilebilir. Aynı şekilde "ikame araç klozu" varsa araç mahrumiyet bedeli de kaskodan karşılanabilir. Poliçenizi dikkatlice inceleyin; eksik teminat varsa yenileme döneminde ekleme yaptırabilirsiniz.
Pert olan araç için ne talep edilebilir?
Tazminat ve sigorta hukukunda pert araç için değer kaybı değil, aracın kaza tarihi itibarıyla piyasa değeri talep edilir. Pert (ekonomik toplam hasar) durumunda sigorta şirketi araç bedelini öder, sovtaj (hurdanın değeri) ise indirilir. Sigorta şirketinin belirlediği pert değeri düşükse bilirkişi raporu ile bu rakama itiraz edilebilir.
Trafik kazasında yaralandım, manevi tazminat talep edebilir miyim?
Evet. Tazminat ve sigorta hukukunda trafik kazasından kaynaklanan bedensel bütünlük ihlali nedeniyle TBK m.56 kapsamında manevi tazminat talep edilebilir. Manevi tazminat miktarı hâkimin takdirine bırakılmıştır; yaralanmanın ağırlığı, kalıcı iz bırakıp bırakmadığı ve psikolojik etkileri değerlendirmeye alınır. Maddi ve manevi tazminat talepleri aynı davada birlikte ileri sürülebilir.
Sigorta şirketinin teklifini kabul etmeli miyim?
Tazminat ve sigorta hukukunda sigorta şirketleri çoğunlukla piyasa değerinin altında teklifler sunar. Sigorta şirketinin teklifini kabul etmeden önce bağımsız ekspertiz yaptırmanız ve tazminat ve sigorta hukuku avukatına danışmanız tavsiye edilir. Teklife karşı yazılı itiraz göndermek zamanaşımını keser ve müzakere sürecini başlatır.
Tazminat ve Sigorta Hukuku Konusunda Profesyonel Destek
Araç değer kaybı, trafik kazası tazminatı, maluliyet davası veya sigorta itirazı konularında detaylı bilgi için inceleyin → ya da WhatsApp üzerinden danışmanlık alın. Tazminat ve sigorta hukukunda haklarınızı korumak ve hak ettiğiniz tazminatı almak için hemen iletişime geçin →
